Cơ Chế Học Phí Linh Hoạt Cho Ngành Y Tế: Giải Pháp Cần Thiết

Báo cáo gần đây của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Nghị định số 238/2025/NĐ-CP đã chỉ ra những tín hiệu tích cực trong việc trao quyền tự chủ tài chính cho các cơ sở giáo dục đại học. Tuy nhiên, khảo sát đồng thời cho thấy ngành y tế đang phải đối mặt với mức chi phí đào tạo cao hàng đầu, gây áp lực nặng nề lên hoạt động của các cơ sở đào tạo y dược và đặt ra nhu cầu cấp thiết về việc áp dụng cơ chế tài chính linh hoạt hơn.

Áp Lực Chi Phí Trong Đào Tạo Y Khoa

Với yêu cầu nghiêm ngặt về thực hành lâm sàng tại bệnh viện và yêu cầu về cơ sở vật chất hiện đại, việc đào tạo cho sinh viên ngành y dược đòi hỏi một khoản đầu tư lớn. Nguồn lực cần thiết cho đội ngũ giảng viên và trang thiết bị y tế chất lượng cao dẫn đến chi phí đào tạo trung bình cho sinh viên ngành này cao hơn gấp nhiều lần so với những ngành khác. Ngày Hội ‘Vì Tương Lai Xanh’: Sáng Kiến Bảo V… Khu Khám Chuyên Gia Mới Tại Bệnh Viện Đồng Nai -2: Giải P… Sự Tăng Trưởng Của Rối Loạn Mặc Cảm Ngoại Hình Ở Giới Trẻ…

Đối với các trường đại học chưa tự đảm bảo chi phí hoạt động, khoảng cách giữa học phí và chi phí thực tế cho đào tạo trong lĩnh vực sức khỏe là rất lớn. Mặc dù học phí đã gần chạm mức trần cho phép, nhưng thực tế, nguồn thu từ học phí chỉ đủ để đáp ứng từ 68,6% đến 70,8% chi phí đào tạo. Điều này cho thấy sự chênh lệch giữa chi phí thực tế và mức trần học phí quy định là rất rõ ràng.

Để đáp ứng đúng chi phí đào tạo, nhiều chương trình học thuộc các lĩnh vực như Y khoa, Điều dưỡng, và Kỹ thuật y học cần mức học phí cao hơn từ 2 đến 4 lần so với mức trần hiện có theo quy định tại Nghị định số 238/2025/NĐ-CP.

Khoảng Cách Tài Chính Giữa Các Chương Trình Đào Tạo

Điều 10 của Nghị định số 238/2025/NĐ-CP quy định rằng các chương trình đào tạo được kiểm định chất lượng có quyền xác định học phí dựa trên chi phí đào tạo thực tế. Theo kết quả khảo sát từ 988 chương trình, 500 trong số đó đã được kiểm định, chiếm 50,6%. Việc kiểm định này đi kèm với việc cần đầu tư thêm vào cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên, làm tăng nhu cầu về nguồn lực.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa học phí và chi phí đào tạo vẫn tồn tại ngay cả trong các chương trình chưa được kiểm định, đặc biệt là tại các cơ sở chưa tự chủ tài chính. Điều này nhấn mạnh rằng cơ chế học phí hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của nhiều ngành nghề.

Vấn Đề Phân Nhóm Ngành Bác Sĩ Răng – Hàm – Mặt

Ngành Bác sĩ Răng – Hàm – Mặt hiện đang bị phân loại không hợp lý với các ngành khác, dẫn đến mức trần học phí thấp hơn so với các ngành Y học và Dược. Tuy chi phí đào tạo ngành Răng – Hàm – Mặt có thể tương đương hoặc cao hơn so với ngành Y khoa, nhưng học phí lại không phản ánh điều này.

Tại Đại học Y Hà Nội, chi phí đào tạo thực tế cho sinh viên ngành Y khoa và Răng – Hàm – Mặt đạt trên 82 triệu đồng mỗi năm. Học phí cho ngành này dự kiến là 191 triệu đồng/năm, tương đương gấp 404% so với mức trần quy định.

Tương tự, tại Trường Đại học Y Dược – Đại học Huế, học phí cho ngành Răng – Hàm – Mặt cho khóa 2025-2031 là 64,9 triệu đồng/năm và cho khóa 2024-2030 là 60,1 triệu đồng/năm, cao gấp từ 254,66% đến 275% so với mức trần hiện hành.

Giải Pháp Đối Phó Với Tăng Trưởng Chi Phí Đào Tạo

Áp lực gia tăng chi phí trong khối ngành y tế sẽ tiếp tục tăng lên do các chính sách tiền lương mới. Theo Nghị định số 182/2026/NĐ-CP, mức lương cơ sở sẽ được nâng lên từ 2,34 triệu đồng đến 2,53 triệu đồng, gây ra một áp lực lớn lên ngân sách chi cho đào tạo.

Để duy trì chất lượng nguồn nhân lực cho ngành y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề xuất một số giải pháp tổng thể. Trước tiên, cần cân nhắc điều chỉnh mức trần học phí cho ngành Bác sĩ Răng – Hàm – Mặt sang nhóm 6.2 để phản ánh đúng chi phí thực tế.

Hơn nữa, cần nghiên cứu cơ chế học phí linh hoạt hơn cho các ngành có mức chi phí đào tạo cao như y tế, để đảm bảo rằng học phí đủ để bù đắp chi phí thực tế theo lộ trình hợp lý. Việc xác định học phí cần dựa trên nguyên tắc học phí bằng chi phí đào tạo thực tế trừ đi phần từ ngân sách nhà nước.

Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế học phí, các chính sách hỗ trợ người học như học bổng và tín dụng ưu đãi cũng rất quan trọng. Điều này nhằm đảm bảo rằng sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vẫn có thể tiếp cận giáo dục đại học trong lĩnh vực y dược mà không bị cản trở bởi vấn đề tài chính, từ đó góp phần tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành y tế nước nhà.

Mức trần học phí chưa tính đủ chi phí đào tạo thực tế khối ngành sức khỏe

SKĐS – Khảo sát của Bộ GD&ĐT cho thấy mức trần học phí hiện hành chưa bù đắp chi phí đào tạo thực tế khối ngành sức khỏe.