Tương Lai Thị Trường Tín Chỉ Carbon Tại Việt Nam: Cơ Hội Và Thách Thức

Trong bối cảnh hiện nay, việc giảm phát thải khí nhà kính đã trở thành yếu tố thiết yếu cho sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp. Vậy, vấn đề đặt ra là liệu các công ty có thực sự sẵn sàng chuyển mình để thích ứng với thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam?

Các Loại Tín Chỉ Carbon Đang Thực Hiện Giao Dịch

Theo thông tin từ ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Biến đổi khí hậu thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, thị trường tín chỉ carbon Việt Nam đã chính thức đi vào hoạt động từ cuối tháng 6. Hai loại hàng hóa chính bao gồm hạn ngạch khí nhà kính và tín chỉ carbon. Trong khi hạn ngạch được phân phối cho 92 doanh nghiệp cụ thể, tín chỉ carbon lại mở rộng cho tất cả các tổ chức và doanh nghiệp có nhu cầu tham gia. Phản Ứng Kịp Thời Giữa Bão Số 4: Cứu Nạn Xuồng Máy Nạn Nhân Cảnh Báo Mua Bán Xe Trực Tuyến: Nhận Diện Giấy Tờ Giả Đượ…

Ông Quang cho biết rằng loại tín chỉ đầu tiên được công nhận trên sàn giao dịch là tín chỉ do các cơ quan có thẩm quyền cấp. Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng đã hợp tác phát triển khung kỹ thuật cho việc đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV). Đồng thời, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã ban hành tiêu chuẩn carbon rừng, nhằm tạo nguồn cung dồi dào cho thị trường này.

Các tín chỉ carbon theo tiêu chuẩn độc lập như Verra và Gold Standard cũng được xem xét cho việc giao dịch trên sàn, mặc dù hiện tại chúng chủ yếu đã được bán ra thị trường quốc tế, tuân theo Nghị định 112/2026 về việc trao đổi kết quả giảm phát thải khí nhà kính.

Các Quy Định Và Hạn Chế Đối Với Doanh Nghiệp

Theo quy định hiện hành, các doanh nghiệp được phân bổ hạn ngạch chỉ có thể dùng tín chỉ carbon để giảm tối đa 30% lượng phát thải. Ông Nguyễn Thành Công, Trưởng phòng Thị trường, Cục Biến đổi khí hậu, cho biết rằng trong giai đoạn thí điểm, thị trường sẽ áp dụng với khoảng 150 doanh nghiệp lớn trong các lĩnh vực như nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng, với hạn ngạch phát thải được phân bổ miễn phí.

Hạn ngạch là mức khí nhà kính mà doanh nghiệp được phép phát thải trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu doanh nghiệp phát thải vượt quá hạn ngạch, họ có thể mua thêm hoặc dùng tín chỉ carbon để bù trừ, nhưng không được vượt quá mức 30% hạn ngạch đã được cấp.

Điều này có nghĩa là nếu một doanh nghiệp nhận được 1 triệu hạn ngạch, họ chỉ có thể sử dụng tối đa 300.000 tín chỉ carbon để bù trừ. Điều này nhằm đảm bảo rằng doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ sạch thay vì chỉ dựa vào mua tín chỉ.

Chặng đường tới tuân thủ quy định cho giai đoạn 2025-2026 đòi hỏi doanh nghiệp phải nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính trước ngày 1/12/2027 và hoàn thành việc trả hạn ngạch trước 31/12/2027.

Giá Cả Tín Chỉ Carbon: Khả Năng Tác Động Đến Doanh Nghiệp

Bước vào thị trường tín chỉ carbon, câu hỏi đặt ra là: giá bán tín chỉ carbon nên ở mức nào để tạo ra tác động lớn đến các doanh nghiệp? Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, Viện trưởng Viện Tư vấn và Phát triển, giá khoảng 147 USD/tín chỉ carbon có thể tạo ra sức ép đáng kể để buộc các doanh nghiệp phải xem xét đầu tư vào công nghệ giảm phát thải.

Nếu giá tín chỉ carbon vẫn ở mức thấp, doanh nghiệp sẽ không có động lực đủ mạnh để thay đổi phương thức sản xuất. Ông Nghĩa nhấn mạnh rằng việc hình thành thị trường carbon tại Việt Nam còn nhiều thách thức và cần có nhiều chính sách hỗ trợ để thúc đẩy.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó tổng Giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, đã đề cập đến việc giá tín chỉ carbon hiện không được quy định mức tối thiểu hay tối đa, và việc giao dịch hoàn toàn dựa vào thỏa thuận giữa bên mua và bán. Điều này cho thấy rằng việc xác lập giá cả sẽ phụ thuộc vào chất lượng và nguồn gốc của từng loại tín chỉ.

Thứ trưởng Lê Công Thành, trong buổi họp với các cơ quan quản lý, nhấn mạnh rằng thị trường carbon tại Việt Nam vẫn còn mới mẻ. Cần phải có sự điều chỉnh chính sách và hệ thống để đảm bảo sự phát triển bền vững cho thị trường này.

Để thị trường tín chỉ carbon phát triển, doanh nghiệp cần nhìn nhận việc giảm phát thải không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là cơ hội để tạo ra giá trị. Những doanh nghiệp nào có tư duy này sẽ có lợi thế cạnh tranh trong thời gian tới.

Thông tin từ ông Nguyễn Tuấn Anh cũng cho thấy, sau khi khai trương, thị trường carbon tại HNX đã hoạt động một cách đồng bộ và an toàn, với tổng khối lượng hạn ngạch đã được đăng ký lên tới hơn 510 triệu tấn CO₂, cho thấy sự quan tâm và tham gia tích cực của các doanh nghiệp lớn trong các ngành có lượng phát thải cao.

Việt Nam đang thực hiện các biện pháp ứng phó thời tiết cực đoan trong bối cảnh khí hậu đang có những biến đổi phức tạp.