Tình Trạng Chẩn Đoán Muộn Ung Thư Phổi Tại Việt Nam: Nguyên Nhân và Giải Pháp

Chẩn đoán ung thư phổi muộn đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong việc điều trị căn bệnh này tại Việt Nam. Số liệu cho thấy 70-80% bệnh nhân được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, làm giảm khả năng chữa trị và tăng gánh nặng tài chính cho cả bệnh nhân và gia đình.

Thông tin này đã được nêu rõ trong phiên chuyên đề về bệnh không lây nhiễm diễn ra ngày 28/8, một phần của Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026. Tại đây, nhiều chuyên gia đã chia sẻ các tiến bộ trong việc chẩn đoán và điều trị ung thư phổi, cùng những ứng dụng của y học chính xác trong việc cá nhân hóa phương pháp điều trị. Cảnh Báo Dị Vật Nuốt Phải: Câu Chuyện Của Bé 15 Tháng Tuổi Cập Nhật Dịch Vụ Y Tế Trong Ngày Quốc Khánh 2/9: Sẵn Sàng… Phát Hiện Dị Vật Xương Cá Trong Khí Quản: Lời Cảnh Báo Ch…

Yếu Tố Nguy Cơ Gây Ung Thư Phổi

Ung thư phổi hiện là một trong những thách thức lớn nhất đối với hệ thống y tế tại Việt Nam, với khoảng 2,5 triệu ca mắc mới hằng năm. Đây là căn bệnh đứng thứ hai trong số các loại bệnh ung thư phổ biến nhất, đồng thời là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Đặc biệt, nhiều bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Thái Hòa, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này, cho biết dữ liệu từ GLOBOCAN 2024 ghi nhận ung thư phổi đứng thứ hai về tỷ lệ mắc và là nguyên nhân tử vong cao nhất tại Việt Nam. Người mắc bệnh thường ở độ tuổi trung bình là 64, với nam giới có tỷ lệ mắc cao hơn nữ giới. Hút thuốc lá được xác định là yếu tố nguy cơ chính, tuy nhiên tỷ lệ mắc bệnh ở những người không hút thuốc cũng đang gia tăng.

Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm tiếp xúc với khói thuốc thụ động, làm việc trong môi trường độc hại, ô nhiễm không khí và di truyền. Những người đã mắc các bệnh phổi mãn tính như viêm phổi tái phát hay lao cũng có nguy cơ cao.

Thống kê cho thấy, từ 70% đến 80% bệnh nhân ung thư phổi tại Việt Nam được chẩn đoán ở giai đoạn III hoặc IV, điều này không chỉ làm giảm cơ hội điều trị hiệu quả mà còn làm gia tăng gánh nặng chi phí cho hệ thống y tế.

Tại Sao Việc Sàng Lọc Sớm Là Quan Trọng?

Sàng lọc ung thư phổi ở giai đoạn sớm là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao tỷ lệ sống sót. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát hiện sớm có thể giảm tỷ lệ tử vong do ung thư phổi tới 20% thông qua việc áp dụng phương pháp sàng lọc bằng CT liều thấp, so với các phương pháp truyền thống như chụp X-quang.

Sàng lọc bằng CT liều thấp không chỉ giúp tăng tỷ lệ phát hiện mà còn cho ra các kết quả dương tính chính xác hơn so với X-quang. Do đó, Hội đồng dịch vụ phòng ngừa Hoa Kỳ đã khuyến nghị việc tiến hành khám sàng lọc cho những người có nguy cơ cao, như những người tuổi từ 55 đến 80, có tiền sử hút thuốc lá trong hơn 30 năm.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư phổi tế bào nhỏ là hai nhóm chính của bệnh này, trong đó ung thư phổi không tế bào nhỏ chiếm khoảng 85% tổng số trường hợp.

Trong những năm gần đây, lĩnh vực điều trị đã có nhiều bước tiến rõ rệt. Liệu pháp miễn dịch và các phương pháp điều trị đích đã mở ra những hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư phổi. Chẳng hạn, liệu pháp pembrolizumab đã chứng minh hiệu quả cao trong điều trị giai đoạn sớm và các phương pháp điều trị nhắm trúng đích như lorlatinib đã giúp kéo dài thời gian sống cho các bệnh nhân mắc bệnh này.

Đáng lưu ý, nghiên cứu CROWN cho thấy khoảng 55% bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến ALK điều trị bằng lorlatinib không tiến triển bệnh sau hơn 7 năm. Đây là thông tin vô cùng khích lệ cho các bệnh nhân đang tìm kiếm cơ hội sống sót.

Để cải thiện tình hình chẩn đoán và điều trị ung thư phổi, các chuyên gia khuyến nghị việc nâng cao năng lực sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao và mở rộng khả năng tiếp cận các phương pháp mới trong điều trị.

Điều đặc biệt, thuốc lá được cho là nguyên nhân gây ra 90% các trường hợp ung thư phổi.