Mối Lo Ngại Của Người Dân Trước Các Tuyến Đê Xuống Cấp Mùa Mưa

Thực trạng xuống cấp của các tuyến đê

Theo thông tin từ Chi cục Thủy lợi Nghệ An, hiện tại có khoảng 54km đê sông trong tỉnh đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Những đoạn đê này chủ yếu là đê đất với nền yếu, nơi thường xuyên xảy ra sạt lở và xói mòn sau các trận mưa lớn.

Đặc biệt, tại tuyến đê Thanh Lĩnh thuộc xã Đại Đồng, tình trạng mối đe dọa an toàn rất cao. Nhiều ổ mối lớn đã xuất hiện, khoét sâu vào thân đê và tạo ra những khoang rỗng mà người dân khó có thể phát hiện bằng mắt thường. Điều này khiến cho họ cảm thấy không yên tâm, đặc biệt khi mùa mưa lũ đang đến gần.

Chị Nguyễn Thị Thanh, một cư dân ở xóm Thanh Lĩnh 3 cho biết, mọi người luôn sống trong tâm trạng lo lắng mỗi khi có dự báo mưa lớn. Chị nhớ lại trận lũ năm ngoái, nước đã tràn qua mặt đê và buộc cả xóm phải sơ tán trong đêm. Giờ đây, khi thấy những dấu hiệu hư hỏng trên thân đê do mối ăn, chị và các hộ dân khác không khỏi thấp thỏm.

Ông Tưởng Đăng Hào, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Đồng, nhấn mạnh vai trò quan trọng của tuyến đê Thanh Lĩnh, có chiều dài khoảng 7,5km, bảo vệ cho hơn 2.000 hộ dân cùng khoảng 3.000ha đất sản xuất nông nghiệp. Hiện tại, hơn 3km của đoạn đê này đã xuống cấp nghiêm trọng, gây ra nỗi lo lắng cho người dân địa phương.

Không chỉ tại xã Đại Đồng, tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác như Quỳnh Anh, với tuyến đê dọc theo sông Mơ. Đê đất ở đây chủ yếu được xây dựng thủ công và đã bị ảnh hưởng nhiều sau các mùa mưa lũ, dẫn đến tình trạng lún cục bộ và giảm khả năng chống lũ.

Ông Trần Đình Thông, một cư dân gần tuyến đê sông Mơ, cũng bày tỏ nỗi lo lắng khi mỗi mùa mưa bão đến. Ông cho biết năm trước, nước đã tràn qua nhiều đoạn đê thấp, gây ngập cho đầm nuôi tôm của gia đình.

Ông Bùi Xuân Trúc, Trưởng phòng Kinh tế của UBND xã Quỳnh Anh, cho biết rằng chỉ riêng tuyến đê sông Mơ dài 12km đã gặp nhiều vấn đề. Mặc dù một phần bờ Đông đã được nâng cấp kiên cố, nhưng phần bờ Tây vẫn còn là đê đất đã xuống cấp nặng.

Theo thống kê, khu vực Quỳnh Lưu hiện có hơn 52km đê sông dọc các tuyến sông Thái, sông Mơ, sông Hàu và kênh tiêu Bến Hải. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 22km được nâng cấp, còn lại hơn 30km vẫn là đê đất không đủ khả năng chống chịu trước triều cường và bão lớn.

Lo lắng của cộng đồng sống gần sông

Không chỉ có vai trò ngăn lũ, các tuyến đê ở Nghệ An còn là con đường kết nối các khu dân cư và nơi có nhiều công trình thiết yếu. Do đó, bất kỳ sự cố nào như vỡ đê hay nước tràn qua đều có thể dẫn đến những thiệt hại lớn về tài sản và sinh kế của hàng nghìn hộ dân.

Chi cục Thủy lợi Nghệ An đã chỉ ra rằng nhiều đoạn đê đất chưa được cải tạo, dễ bị sạt lở khi gặp mưa lớn hoặc nước lũ dâng cao, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay.

Nhiều địa phương còn phải đối mặt với tình trạng sạt lở bờ sông ngày càng nghiêm trọng. Tại xóm Thạch Sơn 3, xã Anh Sơn, dấu tích của trận lũ lớn năm 2025 vẫn còn hiện rõ, khi nhiều đoạn đê cùng đường giao thông đã bị dòng nước khoét sâu.

Đối với người dân, mất mát không chỉ là đường giao thông; mà còn là nguồn sống của họ. Bà Nguyễn Thị Hoa, một cư dân xóm Thạch Sơn 3, cho biết họ đã phải đi đường vòng để vào trung tâm xã do đoạn đường cũ không còn an toàn.

Ông Trần Nguyên Sơn, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Anh Sơn, cho biết trận lũ năm 2025 đã gây thiệt hại lớn cho bờ sông, làm cho nhiều ngôi nhà gần đó cũng bị ảnh hưởng. Địa phương đang lên kế hoạch xây dựng kè kiên cố nhưng gặp khó khăn về nguồn vốn.

Hiện tại, Nghệ An có khoảng 129km đê sông đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn lũ cho khu vực hạ lưu sông Lam, Mơ, Hoàng Mai, Thái và Bùng. Tuy nhiên, vẫn còn 54km đê đất chưa được nâng cấp, khiến nguy cơ xảy ra sự cố trong mùa mưa lũ là rất cao.

Chi cục Thủy lợi Nghệ An cho biết, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do thiếu nguồn lực đầu tư đồng bộ. Dù đã có các kế hoạch sửa chữa, nhưng thường chỉ là những biện pháp tạm thời, trong khi giải pháp lâu dài cần sự kiên cố hóa hệ thống đê.

Ở bờ tả sông Lam, địa phương đã xác định 5 điểm trọng điểm cần đầu tư nâng cấp và chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, các chuyên gia thủy lợi khuyến cáo rằng, để giải quyết triệt để vấn đề, cần có đầu tư nghiêm túc cho việc xây dựng và duy trì hệ thống đê phòng lũ.

Trong trường hợp này, việc theo dõi chặt chẽ và thực hiện các biện pháp ứng phó kịp thời là rất cần thiết để bảo vệ an toàn cho người dân và tài sản của họ, nhất là khi mùa mưa bão đang đến gần.

Để tìm hiểu thêm về những thách thức này và cách thức ứng phó, bạn có thể tham khảo bài viết về cảnh báo ngập úng tại miền Bắc do thời tiết xấu. Ngoài ra, những vấn đề về tự do ngôn luận liên quan đến vụ án của Đoàn Bảo Châu cũng rất đáng quan tâm, bạn có thể đọc thêm tại bản án đối với Đoàn Bảo Châu. Cuối cùng, đừng quên kiểm tra dự báo thời tiết miền Bắc để chuẩn bị cho các tình huống thời tiết sắp tới.