Gia Tăng Tật Khúc Xạ: Nhận Diện Nguyên Nhân và Giải Pháp Bảo Vệ Thị Lực
admin
14 Th8, 2026
Thực Trạng Tăng Tỷ Lệ Cận Thị Ở Trẻ Em
Trong bối cảnh hiện đại, tình trạng tật khúc xạ, đặc biệt là cận thị, đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt ở trẻ em. Theo báo cáo từ Hội Tai và Tai Thần kinh TPHCM, sự tăng trưởng này không chỉ là một vấn đề y tế cá nhân mà đã trở thành thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng.
Tại một tọa đàm diễn ra vào ngày 6/8, nhiều chuyên gia nhãn khoa đã chỉ ra rằng cận thị đang trở nên phổ biến ở Việt Nam và trên toàn cầu, với những dự báo đáng lo ngại cho tương lai. Một nghiên cứu cho thấy, vào năm 2050, ước tính khoảng một nửa dân số thế giới sẽ mắc cận thị, trong đó có 10% ở mức độ nặng. Đồng Nai Đẩy Mạnh Tiến Trình Số Hóa Dữ Liệu Khám Sức Khỏe… Hà Nội Tiến Hành Kiểm Tra Kinh Doanh Sản Phẩm Slimaura Ca…
Khu vực Đông Á và Đông Nam Á đang chứng kiến những tỷ lệ gia tăng nhanh chóng. Nguyên nhân chủ yếu được xác định liên quan đến đô thị hóa, áp lực học tập cao, và sự thiếu thời gian ngoài trời. Việc giảm thiểu các hoạt động ngoài trời đã góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

TS.BS Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, chia sẻ về tình hình cận thị. Ảnh: Bảo Long
Các số liệu nghiên cứu cho thấy khoảng 26,6% học sinh trung học tại thành phố lớn đang phải đối mặt với cận thị, trong khi tỷ lệ này ở khu vực nông thôn thấp hơn một chút, với khoảng 14,2% đến 16,3% trẻ em mắc bệnh.
Đặc biệt, khảo sát từ Bệnh viện Mắt Trung ương chỉ ra tỷ lệ này ở Hà Nội đã đạt 51%, còn tại TP. Hồ Chí Minh, con số này lên đến 75,6%. Hiện có từ 3 đến 5 triệu trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 15 đang phải chịu đựng các tật khúc xạ.
Cảnh báo từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho rằng nếu không có các biện pháp can thiệp hiệu quả, đến năm 2050, tới 90% trẻ em tại Việt Nam sẽ đứng trước nguy cơ mắc cận thị.
Nguyên Nhân Của Tình Trạng Gia Tăng Tật Khúc Xạ
Không chỉ đơn thuần là sự tăng lên về số lượng, vấn đề nghiêm trọng hơn là độ tuổi mắc bệnh đang trẻ hóa. Các yếu tố như tăng cường sử dụng thiết bị điện tử cũng như áp lực học tập lớn từ hệ thống giáo dục đã làm cho trẻ em dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động trong nhà, dẫn đến tình trạng cận thị gia tăng.
Nghiên cứu cũng cho thấy có tới 63,2% học sinh mắc cận thị tại Thành phố Huế chưa được đeo kính, cho thấy sự thiếu sót nghiêm trọng trong công tác phát hiện và can thiệp sớm.
Các Thói Quen Sinh Hoạt Không Tốt

TS.BS Bùi Hữu Toàn, đại diện Bộ Y tế, chia sẻ về thói quen sống ảnh hưởng đến thị lực. Ảnh: Thanh Hải
Các chuyên gia ghi nhận rằng việc ngồi máy tính, sử dụng điện thoại và máy tính bảng trong thời gian dài với khoảng cách gần là nguyên nhân chính gây ra tình trạng cận thị ở trẻ em. Ngoài ra, sự thiếu hụt các không gian mở để trẻ em có thể vận động và nhìn xa cũng là một yếu tố quan trọng. Tại nhiều khu đô thị, các trường học thiếu sân chơi hoặc không có môi trường học tập xanh, tự nhiên.
Thêm vào đó, các yếu tố khác như tư thế ngồi học không đúng, đọc sách trong tư thế nằm hay ánh sáng học tập không đủ cũng góp phần vào việc gia tăng tỷ lệ tật khúc xạ.
Theo thống kê từ Bộ Y tế, đến năm 2024, hơn 22% phòng học vẫn chưa đạt tiêu chuẩn về ánh sáng, điều này càng tăng cường sự lo ngại trong việc bảo vệ sức khỏe mắt cho trẻ em.
Nguy Cơ Từ Việc Sử Dụng Kính Áp Tròng
Sự gia tăng của tật khúc xạ cũng kéo theo nhu cầu tăng cao đối với các giải pháp điều chỉnh thị lực như kính gọng, kính áp tròng, và các loại sản phẩm y tế khác. Tuy nhiên, thị trường cũng đang tồn tại nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc và chưa được cấp phép. Kính áp tròng, nếu không được sử dụng đúng cách, có thể gây ra các tổn thương nghiêm trọng cho mắt.
Theo lời khuyên của các chuyên gia, người sử dụng cần phải được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra và hướng dẫn đầy đủ về cách sử dụng kính áp tròng. Nếu không tuân thủ, có thể dẫn đến viêm giác mạc và nhiều bệnh lý mắt khác.

PGS.TS Nguyễn Đình Ngân khuyến cáo về sử dụng kính áp tròng không đúng cách. Ảnh: Thanh Hải
Đặc biệt là các học sinh tuổi mới lớn thường có xu hướng tự mua kính và sử dụng không đúng cách, điều này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho đôi mắt của họ.
Đề Xuất Giải Pháp Phòng Ngừa
Chuyên gia nhấn mạnh rằng cần triển khai các chính sách đã được ban hành nhằm bảo vệ sức khỏe mắt cho trẻ em. Chương trình Sức khỏe Việt Nam đang hướng tới việc tăng cường tỷ lệ học sinh được khám và phát hiện sớm các vấn đề về thị lực, đồng thời kê đơn kính phù hợp và hướng dẫn các bài tập rèn luyện thị lực.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 98/2021/NĐ-CP nhằm quản lý chặt chẽ các sản phẩm y tế, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường. Việc hiện thực hóa những chính sách này sẽ giúp trẻ em và thanh thiếu niên có cơ hội tiếp cận thông tin chính xác về bảo vệ thị lực.
Với những bước đi này, hy vọng có thể giảm thiểu nguy cơ bùng phát “đại dịch cận thị” trong tương lai, bảo vệ sức khỏe cho thế hệ trẻ.
Các chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thị lực cho trẻ em.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.