Những Ai Cần Điều Trị I-131 Sau Phẫu Thuật Ung Thư Tuyến Giáp?

Sau khi phẫu thuật ung thư tuyến giáp, không phải ai cũng cần phải điều trị bằng I-131. Việc đánh giá để quyết định ai cần điều trị là rất quan trọng. Một số bệnh nhân có thể không cần điều trị thêm do có nguy cơ thấp trong khi những người khác có thể hưởng lợi nhiều từ phương pháp này.

Cơ Chế Hoạt Động Của I-131 Trong Điều Trị Ung Thư Tuyến Giáp

Tuyến giáp mang khả năng hấp thụ iod để sản xuất hormone, điều này có nghĩa là ngay cả sau khi phẫu thuật, nếu còn lại bất kỳ mô tuyến giáp nào hoặc tế bào ung thư, chúng vẫn có thể tiếp tục hấp thụ iod. I-131, một dạng iod phóng xạ, được áp dụng để nhắm vào những tế bào này. Cách Nhận Biết Thuốc Hạ Sốt Paracetamol Thật và Giả: Nhữn…

Khi được đưa vào cơ thể, I-131 tập trung chủ yếu tại những vùng mô tuyến giáp còn sót lại hoặc các tế bào ung thư vẫn nhạy cảm với iod. Tia beta từ I-131 tác động để tiêu diệt tế bào, trong khi tia gamma hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán và đánh giá hiệu quả điều trị.

Mục tiêu chính trong điều trị bằng I-131 bao gồm:

• Tiêu diệt phần mô tuyến giáp còn lại.
• Tiêu diệt các tế bào ung thư nhỏ chưa được phát hiện qua các phương pháp khác.
• Điều trị các tổn thương đã xác định như hạch cổ hoặc các di căn cần điều trị.

Việc xác định mục tiêu điều trị chính xác sẽ giúp bác sĩ lựa chọn liều lượng I-131 thích hợp và đánh giá hiệu quả điều trị một cách chính xác hơn.

Đối Tượng Nào Cần Điều Trị Bằng I-131?

Trước đây, I-131 thường được chỉ định rộng rãi sau khi cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp. Tuy nhiên, hướng dẫn của Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ năm 2025 đã thay đổi cách tiếp cận này, yêu cầu đánh giá nhiều yếu tố như kích thước khối u, tình trạng xâm lấn, và các dấu hiệu mô học.

Nghiên cứu ESTIMABL2 cho thấy, trong trường hợp bệnh nhân có nguy cơ thấp, việc không sử dụng I-131 vẫn có thể giữ hiệu quả kiểm soát bệnh tương tự. Điều này giúp họ tránh những rủi ro liên quan đến việc điều trị không cần thiết, giảm phơi nhiễm với bức xạ và các tác dụng phụ không mong muốn.

I-131 thường được xem xét khi có sự xâm lấn lớn, còn lại tế bào ung thư, nhiều hạch bạch huyết hoặc khi thyroglobulin tăng cao, và trong những trường hợp di căn còn nhạy với iod. Nếu điều trị không đủ, bệnh nhân có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát bệnh.

Cách Chuẩn Bị Trước Khi Điều Trị

Để tối ưu hóa khả năng hấp thụ iod, nồng độ TSH trong cơ thể cần được nâng cao. Bác sĩ có thể yêu cầu ngừng sử dụng thuốc levothyroxine tạm thời hoặc thay thế bằng thuốc TSH tái tổ hợp. Việc này tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và mục tiêu điều trị.

Bệnh nhân cần tuân thủ một chế độ ăn ít iod trong khoảng 1-2 tuần, tránh các thực phẩm như rong biển, tảo và tránh thuốc có chứa iod. Phụ nữ cần chắc chắn không mang thai và những người đang cho con bú nên ngừng cho con bú theo chỉ dẫn của bác sĩ. Các xét nghiệm và hình ảnh liên quan tới Tg, anti-Tg, TSH và chức năng thận cũng cần được thực hiện trước khi điều trị.

Các Tác Dụng Phụ và Lưu Ý Sau Điều Trị

Tác dụng phụ

Hầu hết bệnh nhân dung nạp I-131 rất tốt. Tác dụng phụ có thể gặp bao gồm buồn nôn, đau cổ, khô miệng hoặc thay đổi vị giác. Để giảm thiểu khó chịu, nên uống đủ nước và chăm sóc răng miệng tốt. Nguy cơ các tác dụng phụ muộn là tương đối thấp nhưng có thể tăng lên nếu tích lũy phóng xạ cao.

Đối với bệnh nhân sau điều trị, cần giữ khoảng cách an toàn với trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, nên ngủ riêng và chú ý đến vệ sinh cá nhân. Mỗi bệnh nhân có thể có thời gian cách ly khác nhau do mức phóng xạ còn lại trong cơ thể.

Theo dõi sau điều trị

Việc theo dõi cần được thực hiện cẩn thận, không nên chỉ dựa vào một lần xét nghiệm thyroglobulin (Tg). Kết quả Tg cần được phân tích kết hợp với các yếu tố khác như anti-Tg và tình trạng lâm sàng để đưa ra quyết định chính xác về tần suất tái khám và các hình ảnh học cần thiết.

Khi nào bệnh được xem là kháng iod phóng xạ?

Các khối u nếu không còn khả năng tiếp nhận iod hoặc tiếp tục phát triển mặc dù đã điều trị thì có thể cần thay đổi phương pháp điều trị. Bệnh nhân nên thảo luận với bác sĩ về khả năng phẫu thuật hoặc các liệu pháp khác như thuốc ức chế tyrosine kinase nếu cần thiết.

Mời bạn xem thêm video: