Cách Giúp Trẻ Vượt Qua Áp Lực Năm Học Mới

Nhằm hỗ trợ trẻ em chuẩn bị cho năm học mới 2026–2027, Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng đã tổ chức một tọa đàm mang tên Back to School 2026. Sự kiện này hướng đến việc giúp trẻ làm quen với việc học trở lại sau kỳ nghỉ hè, đồng thời giảm áp lực cho các em trong việc học tập.

Các chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và học sinh đã cùng nhau thảo luận về các vấn đề như: Làm thế nào để trẻ dễ dàng thích nghi trở lại? Cha mẹ cần làm gì để không tạo thêm áp lực? Và cách thức giúp trẻ phát triển thói quen tự học, cũng như sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) một cách hiệu quả.

Điểm Số Không Phải Là Điều Quan Trọng Nhất

Nhà giáo Nguyễn Thị Minh Huệ, đến từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhấn mạnh rằng trong bối cảnh đổi mới giáo dục và sự phát triển của công nghệ, trang bị cho trẻ không chỉ đơn thuần là sách vở hay đồ dùng học tập. Cha mẹ cần giúp con có tâm lý sẵn sàng, khả năng tự học và thích nghi với những thay đổi trong quá trình học tập.

Bà Huệ đã chỉ ra bốn năng lực quan trọng cần thiết cho trẻ: học tập suốt đời, kỹ năng giao tiếp và thích nghi, tư duy phản biện, và làm chủ công nghệ cũng như AI. Đặc biệt, bà khuyến nghị phụ huynh nên giảm bớt áp lực điểm số, tránh so sánh con với bạn bè và không kiểm soát việc học của trẻ quá chặt chẽ.

Theo ý kiến của nhà giáo Phạm Phương Liên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tô Hiến Thành, cha mẹ thường lo lắng khi trẻ chuyển từ mầm non lên tiểu học. Sự lo lắng này đôi khi có thể tạo ra áp lực lớn cho trẻ. Do đó, điều quan trọng nhất là giúp trẻ cảm nhận rằng đi học là một trải nghiệm vui vẻ.

Khi đón trẻ sau giờ học, thay vì hỏi ngay về điểm số, phụ huynh nên hỏi: “Hôm nay con có vui không?”. Việc này thể hiện sự quan tâm đến cảm xúc và trải nghiệm của trẻ hơn là chỉ chú tâm vào kết quả học tập.

Hơn nữa, trẻ nên được phép tự mình thực hiện các công việc phù hợp với độ tuổi như chuẩn bị quần áo, sắp xếp đồ dùng học tập và tự buộc dây giày. Thông qua những hoạt động này, trẻ sẽ cảm nhận được sự tiến bộ của bản thân, từ đó phát triển tính tự lập và sự tự tin.

“Cần nhớ rằng, hành trình học tập là một quá trình dài hơi, không thể vội vàng”, bà Phương Liên khẳng định.

Thiết Lập lại Thói Quen Sinh Hoạt Trước Khi Vào Năm Học

Các chuyên gia cũng đã nhấn mạnh rằng trẻ cần thời gian để làm quen lại với nếp sống học đường sau kỳ nghỉ hè. Thay vì bắt trẻ phải học thật nhiều ngay từ đầu, gia đình nên tạo dựng lại những thói quen học tập nhỏ.

Đầu tiên, các bậc phụ huynh nên thống nhất quy định về thời gian sử dụng thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính. Trẻ cũng cần có thời gian chơi đùa và vận động ngoài trời để đảm bảo sức khỏe thể chất và tinh thần.

Cha mẹ cũng nên giúp trẻ điều chỉnh lịch ngủ và thức dậy ngay trước ngày tựu trường, hình thành khung giờ học cố định hàng ngày. Điều này sẽ góp phần tạo ra nếp sống kỷ luật và thói quen tự học.

Nhà giáo Phạm Phương Liên cho rằng trẻ ngày nay thường tiếp xúc với công nghệ rất sớm, đôi khi nhanh hơn cả người lớn. Vì vậy, nhiệm vụ của phụ huynh không chỉ là “cấm” trẻ sử dụng công nghệ mà còn là giúp trẻ nhận thức nội dung nào là hữu ích và cách tự quản lý thời gian của mình.

Gia đình và nhà trường sẽ cùng nhau tạo ra một môi trường học tập mà không cần giám sát thường xuyên, với mục tiêu lớn là giúp trẻ hình thành ý thức tự quản lý việc học và sử dụng công nghệ hiệu quả.

Sử Dụng AI Như Một Công Cụ Hỗ Trợ Học Tập

Cuộc tọa đàm cũng đã đề cập đến việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục. Nhiều gia đình đặt câu hỏi về việc có nên cho trẻ sử dụng AI trong học tập hay không?

Trong buổi thảo luận, người tham gia đã có cơ hội trải nghiệm các giải pháp ngôn ngữ ứng dụng AI, như AI Agent Dofu, hỗ trợ trẻ trong việc luyện tập tiếng Anh và tương tác với nhau.

Thầy Leo John Aquilod Mendez, chuyên gia về Giảng dạy và Khảo thí tiếng Anh tại Ocean Edu, đã chỉ ra ba từ khóa quan trọng khi sử dụng AI: Tổng thể – Đặt câu hỏi – Kiểm soát. Trẻ cần có nền tảng kiến thức cơ bản như từ vựng và ngữ pháp để đánh giá độ chính xác của câu trả lời từ AI. Bên cạnh đó, trẻ cũng cần biết đặt câu hỏi và không nên thụ động trong việc tiếp nhận thông tin.

“Nếu trẻ biết kiểm soát cách sử dụng AI, nó sẽ trở thành công cụ giúp trẻ phát triển tư duy thay vì làm cho trẻ lười biếng”, thầy Leo nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng cho rằng AI có thể giúp trẻ hiểu hơn về kiến thức nếu được sử dụng đúng cách. Học sinh cần được khuyến khích đặt câu hỏi và kiểm tra thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

Về việc học ngoại ngữ, nhà giáo Vũ Thị Thìn, Hiệu trưởng Trường THCS Tây Mỗ, lưu ý rằng tiếng Anh không nên trở thành áp lực cho trẻ em. Trẻ có thể tiếp cận ngoại ngữ qua phim, âm nhạc, và các tình huống thực tế. Phụ huynh cũng cần chấp nhận những sai lầm của trẻ một cách tự nhiên, giúp trẻ không sợ hãi và mạnh dạn trong việc sử dụng tiếng Anh.

Tọa đàm Back to School 2026 đã chỉ ra rằng “khởi đầu đúng” cho năm học không đồng nghĩa với việc trẻ phải bắt đầu với tốc độ nhanh chóng. Đôi khi, bắt đầu lại có thể chỉ là việc sắp xếp một góc học tập gọn gàng hay đơn giản là hỏi trẻ: “Hôm nay con có vui không?”.

Trong bối cảnh giáo dục ngày càng thay đổi cùng với sự phát triển của công nghệ và AI, điều trẻ em cần không chỉ là kiến thức. Một nền tảng vững chắc về thể chất và tâm lý, khả năng tự học cùng sự hỗ trợ hợp lý từ gia đình và trường học sẽ là hành trang quan trọng trong hành trình học tập của các em.

Để tìm hiểu thêm về những giải pháp cho các dự án giáo dục, bạn có thể tham khảo bài viết Giải pháp dứt điểm cho hơn 4.600 dự án chậm tiến độ. Cùng với đó, để nắm rõ hơn về những vấn đề an ninh xã hội và bảo vệ trẻ em, bài viết về bi kịch đau lòng của hai cha con trong vụ bé gái khuyết tật bị nghi xâm hại cũng là một nguồn thông tin đáng chú ý. Cuối cùng, không thể không nhắc đến những khả năng của tên lửa KN-30 của Nga: Tăng cường sức mạnh tấn công mới mà chúng ta cần theo dõi trong thời gian tới.