Chiến Lược Hiệu Quả Giúp Nhiều Người Từ Bỏ Thuốc Lá
admin
13 Th8, 2026
Bước chuyển mình trong cuộc sống
“Tôi chưa bao giờ nghĩ mình có thể ngừng hút thuốc,” anh Nguyễn Văn H. từ Hà Nội chia sẻ. Sau hơn 20 năm sử dụng thuốc lá, thói quen tiêu thụ từ một đến hai bao mỗi ngày đã trở thành phần không thể thiếu trong cuộc sống của anh. Tuy nhiên, những triệu chứng như ho kéo dài và khó thở ngày càng trở nên nghiêm trọng. Anh đã cố gắng tự thuyết phục rằng đó chỉ là dấu hiệu của tuổi tác.
Khúc ngoặt đến khi anh được chẩn đoán mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). “Bác sĩ đã cảnh báo tôi rằng nếu tiếp tục hút thuốc, chức năng hô hấp sẽ xấu đi nhanh chóng và nguy cơ tử vong sẽ tăng cao,” anh nhớ lại. Hướng Dẫn Cách Xử Lý Khi Bị Chó Mèo Cắn: Tiêm Phòng Dại L… Phẫu Thuật Cấp Cứu Thành Công Khối U Hiếm Ở Nam Sinh 14 T… Ca Phẫu Thuật Đầy Thách Thức Giúp Bé 4 Tháng Tách Khối U…

Chuyên gia tư vấn cai nghiện thuốc lá. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Tại phòng khám, anh H. nhận được thông tin về dịch vụ tư vấn cai nghiện thuốc lá. Ngay sau đó, anh được hỗ trợ từ các chuyên gia qua tổng đài. “Những ngày đầu tiên rất khó khăn. Tôi thường xuyên cảm thấy bực bội và mất ngủ, luôn không thể cưỡng lại cơn thèm thuốc. Nhưng mỗi khi cảm thấy muốn bỏ cuộc, tôi lại gọi cho chuyên gia tư vấn hoặc nhận được cuộc gọi nhắc nhở. Sau gần một năm, tôi đã hoàn toàn từ bỏ thuốc lá. Giờ tôi thấy mình dễ thở hơn, ăn ngon miệng hơn và không còn ám ảnh vì thuốc lá nữa,” anh H. chia sẻ.
Trường hợp của anh H. không phải là duy nhất. Đây là một phần trong nỗ lực của ngành y tế trong nhiều năm qua, nhằm biến việc cai thuốc lá từ một quyết tâm cá nhân thành một hệ thống hỗ trợ chuyên nghiệp, dễ tiếp cận và miễn phí cho cộng đồng.
Mở rộng mạng lưới hỗ trợ cai nghiện
theo Bộ Y tế, từ năm 2015 trở lại đây, hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã được tiến hành đồng bộ với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Hiện tại, bất cứ ai có nhu cầu có thể tiếp cận dịch vụ tư vấn miễn phí qua hai tổng đài 1800 6606 và 1800 1214. Đồng thời, dịch vụ tư vấn trực tiếp cũng đã được triển khai tại 10 bệnh viện trên toàn quốc, tạo điều kiện thuận lợi để người hút thuốc nhận được hỗ trợ ngay trong quá trình khám chữa bệnh.
Mô hình tư vấn không chỉ giới hạn ở các bệnh viện lớn mà còn được mở rộng đến nhiều bệnh viện quận, huyện như Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch và các cơ sở tại TP Hồ Chí Minh.
Trong giai đoạn 2021-2025, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ tiếp tục hợp tác với Bệnh viện Bạch Mai để xây dựng mô hình phòng khám kết hợp tư vấn cai thuốc lá với quản lý bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại một số cơ sở y tế tuyến huyện.
Các chuyên gia cho biết, đây là một hướng đi hợp lý, bởi phần lớn những người hút thuốc chỉ thực sự có quyết tâm cai thuốc khi đã gặp phải các vấn đề sức khỏe liên quan đến thuốc lá. Việc tích hợp tư vấn ngay trong quá trình điều trị giúp nâng cao khả năng thành công trong việc từ bỏ thuốc lá.
Không chỉ tập trung tại bệnh viện, hoạt động hỗ trợ cai nghiện thuốc lá cũng đã được mở rộng đến cả tuyến y tế cơ sở.
Kể từ năm 2014, mô hình tư vấn cai thuốc tại các trạm y tế xã, phường đã được thí điểm tại Thái Nguyên. Ngành y tế đã phát triển hệ thống tin nhắn hỗ trợ cai thuốc lá, tạo thêm kênh tiếp cận cho người hút thuốc trong suốt quá trình cai nghiện.
Mạng lưới cán bộ y tế cơ sở và cộng tác viên đã được đào tạo về tư vấn ngắn, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người dân, đặc biệt là tại những vùng sâu, vùng xa.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc mở rộng mạng lưới tư vấn xuống tuyến cơ sở sẽ giúp người hút thuốc nhận được hỗ trợ kịp thời, mà không phải chờ đợi đến khi bệnh trở nặng mới tìm đến bệnh viện.

Quảng bá về dịch vụ tư vấn cai nghiện thuốc lá. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai
Kết hợp y học cổ truyền trong công cuộc cai thuốc
Điểm nổi bật trong hoạt động hỗ trợ cai nghiện thuốc lá tại Việt Nam là việc ứng dụng các phương pháp y học cổ truyền.
Kể từ năm 2015, Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã thực hiện nhiều nghiên cứu thử nghiệm với sự hỗ trợ từ Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Các phương pháp nghiên cứu bao gồm thuốc điều trị như viên ngậm và trà thảo dược, cũng như các kỹ thuật không dùng thuốc như dán nhĩ, bấm huyệt.
Ưu điểm của những phương pháp này là chi phí thấp, dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều người dân, đồng thời giúp giảm thiểu các triệu chứng khó chịu trong giai đoạn bỏ thuốc như lo âu và thèm thuốc.
Việc kết hợp tư vấn hành vi với các biện pháp hỗ trợ từ y học cổ truyền cũng tạo thêm lựa chọn cho những người chưa thể sử dụng các thuốc điều trị đặc hiệu.
Sau hơn một thập kỷ thực hiện, hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã ghi nhận nhiều thành công.
Theo điều tra Toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (PGATS), tỷ lệ người hút thuốc được tư vấn đã tăng từ 40,5% năm 2015 lên khoảng 90% năm 2023.
Báo cáo từ các bệnh viện cho thấy, từ năm 2015 đến nay, đã có hơn 275.000 người được tham gia tư vấn cai nghiện thuốc lá.
Đặc biệt, nghiên cứu từ Bệnh viện Bạch Mai cho thấy 20,3% người hút thuốc đã cai thành công và duy trì không hút thuốc trong ít nhất 12 tháng.
Các chuyên gia cho rằng đây là một tỷ lệ khả quan trong việc điều trị một bệnh lý nghiện mạn tính như nghiện nicotine, bởi nhiều nghiên cứu cho thấy việc từ bỏ thuốc lá thường cần nhiều lần thử nghiệm trước khi thành công…
Nhập viện vì các bệnh nan y từ thuốc lá
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.