Cách Dinh Dưỡng Hợp Lý Cho Bệnh Nhân COPD Để Tăng Cường Sức Khỏe
admin
26 Th8, 2026
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) được định nghĩa bằng việc khí quản bị tắc nghẽn, ảnh hưởng đến khả năng hô hấp của người bệnh. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này được cho là do hút thuốc lá, chiếm khoảng 80-90% yếu tố nguy cơ. Tại Việt Nam, có khoảng 4,2% dân số mắc COPD, trong khi tổng số ca mắc và tử vong liên quan đến bệnh này ngày càng gia tăng.
Điều đáng lưu ý là tỷ lệ suy dinh dưỡng trong nhóm bệnh nhân này cũng rất cao, với khoảng 60% bệnh nhân nội trú và 45% bệnh nhân ngoại trú gặp phải vấn đề này.
1. Nguyên Nhân Sụt Cân Ở Người Bệnh COPD
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng ở bệnh nhân COPD đến từ hai yếu tố chính: giảm lượng dinh dưỡng hấp thụ cùng với nhu cầu năng lượng tăng cao của cơ thể.
Cảm giác chán ăn có thể gia tăng khi bệnh tiến triển, kèm theo các triệu chứng như ho và khó thở, làm cho việc ăn uống trở nên khó khăn hơn. Cũng như vậy, sự thay đổi cơ học của phổi có thể gây cảm giác no nhanh chóng khi ăn, từ đó làm giảm lượng thức ăn hấp thụ.
Bên cạnh đó, COPD cũng làm tăng công hô hấp, dẫn đến tiêu tốn năng lượng lớn hơn cho hoạt động hô hấp. Một số người bệnh thậm chí có thể phải đối mặt với tình trạng chuyển hóa cao hơn ngay cả khi nghỉ ngơi, cùng với các đợt cấp và nhiễm trùng hô hấp tái diễn, gây ra tình trạng viêm mãn tính và mất cơ.
Ngoài ra, việc sử dụng corticosteroid kéo dài có thể ảnh hưởng xấu đến chuyển hóa protein, gây ra tác hại lớn đến sức khỏe cơ bắp. Quá trình suy dinh dưỡng sẽ làm suy yếu khả năng co bóp của các cơ hô hấp, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và kéo dài thời gian nằm viện.

Người bệnh phổi tắc nghẽn nên chú trọng đến chế độ dinh dưỡng hợp lý để nâng cao sức khỏe. Ảnh AI.
2. Chế Độ Ăn Uống Thích Hợp
Một người mắc COPD cần duy trì lượng năng lượng hàng ngày trung bình khoảng 30 kcal/kg trọng lượng cơ thể. Lượng calor cần tăng lên đến 45 kcal/kg nếu người đó đang trong tình trạng suy dinh dưỡng. Đồng thời, lượng protein nên đạt khoảng 1-1,2 g/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày, với người cao tuổi cần bổ sung từ 1,2-1,5 g/kg mỗi ngày.
Những nguyên tắc dinh dưỡng cơ bản nên áp dụng:
- Chia nhỏ bữa ăn thành nhiều lần trong ngày để hạn chế cảm giác no khi ăn nhiều cùng lúc.
- Giữ tư thế thẳng khi ăn để hỗ trợ cho việc hô hấp, và nên nấu thức ăn mềm để dễ tiêu hóa.
- Uống đủ nước hàng ngày để giúp đờm dễ dàng được khạc ra; 35 ml/kg cho người 18-60 tuổi và 30 ml/kg cho người lớn tuổi.
- Tăng cường tiêu thụ thực phẩm chứa omega-3 và các vitamin chống oxy hóa như A, C, E.
- Tránh hoàn toàn thuốc lá và bụi bẩn, đảm bảo môi trường sống trong lành.
Nếu chỉ thông qua dinh dưỡng mà không cân nhắc đến vấn đề cải thiện chức năng phổi, bệnh nhân khó có thể đạt được kết quả tích cực; việc tập luyện thể dục thường xuyên cũng là một yếu tố quan trọng giúp kích thích cảm giác thèm ăn.
Thực Đơn Mẫu Trong Một Ngày
Đối với một người bệnh nặng khoảng 55 kg, khuyến nghị năng lượng khoảng 1800 kcal, chia thành 6 bữa nhỏ.
|
Bữa ăn |
||
| Bữa sáng (7h) | Cháo thịt băm: gạo 50g, thịt lợn nạc 40g, dầu ăn 5ml – 1 bát con cháo đặc | |
| Bữa phụ (9h30) | Sữa năng lượng cao 200ml – 1 chai hoặc 1 cốc | |
| Bữa trưa (11h30) | Cơm mềm: gạo tẻ 75g – 1 miệng bát con cơm | |
| Cá basa hấp 100g – 1 khúc vừa | ||
| Đậu phụ nhồi thịt 60g – 1 bìa | ||
| Rau cải nấu nhừ 150g, dầu vừng 10ml – 1 bát con rau, 2 thìa dầu | ||
| Bữa phụ (14h30) | Sữa chua 100g, chuối tiêu 80g – 1 hộp, 1 quả nhỏ | |
| Bữa tối (17h30) | Cơm mềm: gạo tẻ 75g – 1 miệng bát con cơm | |
| Trứng gà 1 quả, thịt gà bỏ da 50g – 1 quả, 2-3 miếng vừa | ||
| Canh bí đỏ nấu tôm: bí 150g, tôm 20g – 1 bát canh | ||
| Dầu lạc 5ml – 1 thìa | ||
| Bữa phụ (20h) | Sữa năng lượng cao 200ml, vừng lạc rang 10g – 1 chai, 1 thìa canh |
Hãy nhớ rằng lượng nước cần được phân bổ đều trong ngày, dao động từ 1.6-1.9 lít cho người bệnh dưới 60 tuổi nặng 55 kg. Thực phẩm bổ sung cần được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng, không nên tự ý mua theo quảng cáo.
Để tìm hiểu thêm về những thực phẩm tự nhiên có lợi cho gan, bạn có thể tham khảo trang Những Thực Phẩm Tự Nhiên Giúp Cải Thiện Sức Khỏe Gan để biết thêm thông tin hữu ích.
Hơn nữa, để nắm rõ các nguyên nhân dẫn đến bệnh lý do thực phẩm, bạn có thể tham khảo bài viết Khám Phá Các Nguyên Nhân Gây Bệnh Do Thực Phẩm Thường Gặp.
Cuối cùng, nếu bạn muốn tìm hiểu về các vitamin và khoáng chất thiết yếu cho người lớn tuổi, hãy đọc thêm bài viết về Các Vi Chất Cần Thiết Đối Với Người Trên 60 Tuổi.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, thăm khám và điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.