Khám Phá Công Nghệ Postbiotic: Từ Lợi Ích Sức Khỏe Đến Ứng Dụng Thực Tiễn

Trong bối cảnh dinh dưỡng hiện đại, bên cạnh lợi khuẩn Probiotic và Prebiotic, một thuật ngữ mới nổi bật hơn cả: Postbiotic. Đây không chỉ là một khái niệm mới, mà còn mở ra một hướng đi tiềm năng cho khoa học vi sinh. Việc bảo tồn các cấu trúc mang lại lợi ích sinh học từ vi sinh vật đã bất hoạt hứa hẹn nhiều ứng dụng thiết thực, đặc biệt về độ ổn định và an toàn sinh học đã được kiểm chứng qua các nghiên cứu lâm sàng quốc tế.

Định Nghĩa Postbiotic 5 Bữa Sáng Nutritious Để Giúp Học Sinh Tăng Cường Tập Tru… Những Thói Quen Buổi Tối Cần Tránh Để Phụ Nữ Tuổi Trung N… Câu Chuyện Cảnh Tỉnh Từ Người Đàn Ông 39 Tuổi Gặp Hậu Quả…

Theo Hiệp hội Khoa học Quốc tế về Probiotic và Prebiotic (ISAPP), vào năm 2021 đã công bố định nghĩa rõ ràng về Postbiotic trên tạp chí Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology. Định nghĩa này được cho là nền tảng cho việc phát triển khái niệm và tiêu chí nghiên cứu liên quan đến Postbiotic trên toàn cầu.

Postbiotic được định nghĩa là các chế phẩm chứa vi sinh vật đã bất hoạt và/hoặc thành phần của chúng, có khả năng mang lại lợi ích sức khỏe cho vật chủ. Để được xem như postbiotic, sản phẩm này phải chứa tế bào vi sinh vật đã bị bất hoạt hoặc các thành phần tế bào đi kèm với hoặc không đi kèm với các chất chuyển hóa, có thể chứng minh cụ thể về lợi ích sức khỏe.

Postbiotic mang lại nhiều lợi ích sức khỏe cho vật chủ. (ISAPP, 2021)

Điểm khác biệt chính giữa Probiotic và Postbiotic nằm ở trạng thái của vi sinh vật. Probiotic bao gồm các vi sinh vật sống, trong khi Postbiotic được sản xuất từ các vi sinh vật đã bị bất hoạt. Việc bất hoạt không có nghĩa là chúng không còn giá trị sinh học; điều quan trọng là các thành phần có hoạt tính sinh học vẫn được bảo tồn và có cơ sở khoa học rõ ràng cho các lợi ích sức khỏe.

Ứng Dụng Của Công Nghệ Postbiotic

Một trong những lợi ích nổi bật của Postbiotic là khả năng duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh, cân bằng hệ vi sinh vật và hỗ trợ sức khỏe miễn dịch. Chẳng hạn, Postbiotic Lactococcus Lactis Plasma (viết tắt là LC-Plasma) là một dạng postbiotic đáng chú ý, được chứng minh là hỗ trợ tăng cường miễn dịch tự nhiên, bảo vệ cơ thể chống lại virus thông qua cơ chế khác biệt với các vi khuẩn axit lactic truyền thống.

Điểm Khác Biệt Giữa Postbiotic LC-Plasma Và Các Vi Khuẩn Khác

LC-Plasma là chế phẩm vi sinh vật bất hoạt bằng nhiệt từ Lactococcus lactis, được phát triển đặc biệt cho mục đích postbiotic. Chế phẩm này tác động trực tiếp lên tế bào plasmacytoid dendritic (pDC), một loại tế bào quan trọng trong việc điều phối phản ứng miễn dịch, giúp nâng cao khả năng phản ứng của hệ miễn dịch.

Nhiều vi khuẩn axit lactic cải thiện miễn dịch chủ yếu thông qua tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK), trong khi đó, Postbiotic LC-Plasma lại có khả năng kích hoạt pDC một cách trực tiếp, góp phần sản xuất interferon-alpha (IFN-α), ngăn chặn sự nhân lên của virus và kích hoạt các tế bào miễn dịch hỗ trợ khác.

Postbiotic LC-Plasma kích hoạt tế bào miễn dịch pDC hiệu quả hơn.

Trong một nghiên cứu in-vitro, Postbiotic LC-Plasma đã cho thấy khả năng kích thích tế bào pDC sản sinh ra lượng IFN-α cao hơn, từ đó tăng cường khả năng chống virus hiệu quả hơn so với các vi khuẩn axit lactic thông thường.

Quá Trình Kích Hoạt Tế Bào Miễn Dịch

Bên trong ruột non có những mảng Peyer, nơi tập trung chủ yếu các tế bào miễn dịch, bao gồm cả pDC. Khi Postbiotic LC-Plasma đi qua ruột non, nó sẽ kích hoạt trực tiếp các tế bào pDC, tạo ra phản ứng dây chuyền trong toàn bộ hệ thống tế bào miễn dịch, từ đó nâng cao khả năng phòng chống virus một cách chủ động.

Điều này giúp khẳng định tiềm năng của Postbiotic: việc bất hoạt không làm mất đi các giá trị sinh học vốn có, mà còn hướng tới việc khai thác và bảo tồn những thành phần tế bào có khả năng tương tác với cơ thể, mở ra các nghiên cứu và ứng dụng mới cho sản phẩm từ hệ vi sinh.

Bằng Chứng Khoa Học Về Postbiotic

Tính đến nay, Postbiotic LC-Plasma đã được nghiên cứu qua hơn 37 công trình và hơn 18 thử nghiệm lâm sàng, đánh giá tính an toàn cũng như hiệu quả trong nhiều nhóm tuổi và nhiều quốc gia.

Bên cạnh tác động lên hệ miễn dịch, các chủng và chế phẩm Postbiotic đang được nghiên cứu thêm trong các lĩnh vực sức khỏe tiêu hóa. Tuyên bố đồng thuận của ISAPP cũng đã tổng hợp nhiều nghiên cứu liên quan đến vi sinh vật bất hoạt trong các vấn đề tiêu hóa ở cả trẻ em và người lớn.

Đáng chú ý, LC-Plasma đã được nghiên cứu trực tiếp trên người Việt Nam, cung cấp dữ liệu thực tế về tiềm năng ứng dụng của Postbiotic trong dinh dưỡng. Một nghiên cứu được thực hiện trên 892 học sinh tiểu học Việt Nam, sử dụng 100 tỷ tế bào LC-Plasma trong 8 tuần, cho thấy giảm rõ rệt các triệu chứng cảm lạnh và số ngày nghỉ học do ốm.

LC-Plasma giúp giảm triệu chứng cảm cúm ở học sinh.

Nghiên cứu thứ hai trên 213 người trưởng thành trong độ tuổi 30 đến 50 cho thấy nhóm sử dụng LC-Plasma có số ngày mắc triệu chứng ho và sốt thấp hơn so với nhóm đối chứng. Hai nghiên cứu này đã làm nổi bật tiềm năng của LC-Plasma trong các giải pháp dinh dưỡng nhằm tăng cường sức khỏe tiêu hóa và miễn dịch.

Từ Lý Thuyết Đến Thực Tiễn

Postbiotic còn có một ưu điểm khác là tính ổn định. Do tế bào đã được bất hoạt bằng nhiệt, LC-Plasma bền vững với nhiệt độ cao (chịu được 120°C trong quá trình tiệt trùng hay sấy khô). Thời hạn bảo quản có thể kéo dài lên đến 3 năm mà không bị giảm hoạt tính.

Với hơn 13 năm thương mại hóa tại Nhật Bản, Postbiotic L.Lactis Plasma đã được đánh giá theo cơ chế GRAS tại Hoa Kỳ và không được phân loại là thực phẩm mới tại Liên minh châu Âu – điều này củng cố tiềm năng ứng dụng trên thị trường quốc tế.

Tính đến cuối năm 2023, hơn 62 sản phẩm chứa Postbiotic L.Lactis Plasma – thương hiệu IMMUSE™ đã được Tập đoàn Kirin giới thiệu ra thị trường tại Nhật Bản và nhiều quốc gia khác với đa dạng sản phẩm như thực phẩm bổ sung, sữa chua, và bột protein. Điều này cho thấy Postbiotic đang được quan tâm và ứng dụng rộng rãi trong dinh dưỡng và thực phẩm.

Với việc công nghệ Postbiotic ngày càng được chú trọng tại Việt Nam, người tiêu dùng sẽ có thêm lựa chọn mới trong phát triển sản phẩm dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Bài viết được thực hiện dưới sự tư vấn của TS.BS Trương Hồng Sơn – Phó Tổng Thư ký Tổng Hội Y học Việt Nam, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam

[1] Salminen, S. et al. (2021). The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 18(9), 649–667.

[2] Jounai, K. et al. (2012). Spherical lactic acid bacteria activate plasmacytoid dendritic cells immunomodulatory function via TLR9-dependent crosstalk with myeloid dendritic cells. PLoS One, 7(4), e32588.

[3] Sugimura, T. et al. (2013). Immunomodulatory effect of Lactococcus lactis on human plasmacytoid dendritic cells. Clinical Immunology, 149(3), 509–518.

[4] IMMUSE™ Supporting Science Technical Presentation. (2022). Technical dossier on Lactococcus lactis strain Plasma (LC-Plasma) safety and heat stability, Kirin Holdings Co., Ltd.

[5] Kato, Y. et al. (2018). Safety evaluation of excessive intake of Lactococcus lactis subsp. lactis JCM 5805: A randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel-group trial. Food and Nutrition Sciences, 9(4), 403-419.