Đánh Giá Tính Khả Thi Tài Chính Dự Án Đường Sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Phân Tích Tài Chính Toàn Diện Cho Dự Án

Trong cuộc thảo luận gần đây, đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên từ Điện Biên đã chỉ ra rằng, sau khi điều chỉnh, tổng mức đầu tư cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã gia tăng mạnh mẽ từ khoảng 203.000 tỷ đồng lên 289.000 tỷ đồng, tức là tăng 86.000 tỷ đồng, tương đương 42,4%. Nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026 – 2030 ước tính vào khoảng 224.600 tỷ đồng, trong khi đó, kế hoạch đầu tư công trung hạn hiện tại chỉ bố trí khoảng 148.500 tỷ đồng.

Đại biểu nhấn mạnh, điều cần thiết không chỉ là huy động nguồn vốn đủ để thực hiện dự án mà còn phải xem xét các chi phí liên quan đến vận hành, bảo trì và nghĩa vụ trả nợ trong tương lai. Đề Xuất Phân Luồng Giao Thông Tại Quốc Lộ 49 Để Đảm Bảo A… Công Ty Đông Dương và Vụ Lừa Đảo Liên Quan Đến Tài Sản Bị… Những Nỗi Ám Ảnh Trong Vụ Xả Súng Thảm Khốc Tại Thái Lan

Chính vì vậy, ngay từ giai đoạn nghiên cứu khả thi, cần phải xây dựng một phương án tài chính bao gồm toàn bộ chu kỳ sống của dự án, từ doanh thu, chi phí vận hành, cho đến nghĩa vụ trả nợ và các kịch bản có thể xảy ra khi vốn vay có thể chậm trễ hoặc khối lượng vận tải thấp hơn dự kiến.

“Bất kỳ dự án nào chỉ thật sự khả thi khi không chỉ huy động đủ vốn cho phần xây dựng mà còn tính toán được nguồn lực cho vận hành, bảo trì và trả nợ trong suốt quá trình thực hiện. Nếu không lượng hóa đầy đủ thì phần thiếu hụt sau này có thể tạo ra áp lực cho ngân sách nhà nước,” đại biểu Tạ Thị Yên nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn từ Hải Phòng cũng nhận định rằng tổng mức đầu tư đã tăng 86.108 tỷ đồng, tương đương 42,4% so với phê duyệt ban đầu của Quốc hội. Ông đề nghị xác định rõ trách nhiệm trong việc kiểm soát chi phí phát sinh do nguyên nhân chủ quan và xây dựng cơ chế kiểm soát thực chất trong quá trình thực hiện dự án.

Ông cũng khuyến nghị nên đánh giá toàn bộ chi phí theo vòng đời dự án thay vì chỉ so sánh chi phí đầu tư ban đầu. Một báo cáo cho thấy chi phí bảo trì cho đoạn đường Bắc Hồng – Hải Phòng ước khoảng 4,34 tỷ đồng/km, cao hơn 76% so với đoạn Hà Nội – Bắc Hồng.

Hơn nữa, nghị quyết cũng cần xác định các nguyên tắc huy động vốn và giới hạn nghĩa vụ ngân sách nhà nước cũng như trách nhiệm thông báo cho Quốc hội khi có sự thay đổi trong cấu trúc vốn dẫn đến nghĩa vụ trả nợ cao hơn hoặc ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực quốc gia.

Nâng Cao Tỷ Lệ Nội Địa Hóa Và Công Nghệ Đường Sắt

Cùng với việc đánh giá vốn, tỷ lệ nội địa hóa và công nghệ trong dự án cũng đang được sự chú ý từ các đại biểu. Đại biểu Dương Minh Tuấn từ TP.HCM đã yêu cầu làm rõ hơn về phương án công nghệ áp dụng trong dự án. Theo dự kiến, toàn bộ tuyến chính dài 390 km và các đoạn nhánh sẽ sử dụng công nghệ điện khí hóa. Tuy nhiên, trong phương án điều chỉnh, tuyến chính sử dụng điện trong khi nhiều đoạn nhánh lại chuyển sang sử dụng đầu máy diesel.

Đại biểu cho rằng tổng chiều dài các đoạn nhánh theo phương án mới là 62,9 km, nhưng tờ trình không làm rõ được bao nhiêu km sẽ sử dụng điện và bao nhiêu km sử dụng đầu máy diesel. Đây là thông tin quan trọng ảnh hưởng đến tổng mức đầu tư và hiệu quả kinh tế của dự án.

Đại biểu cũng đề nghị Bộ Xây dựng làm rõ vấn đề này và cung cấp thêm yêu cầu cụ thể về tỷ lệ nội địa hóa đối với từng gói thầu, vật tư và thiết bị.

Ông Tuấn nhấn mạnh rằng nếu chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ nhập khẩu, Việt Nam sẽ gặp nhiều thách thức trong quá trình bảo trì và phát triển hệ thống đường sắt trong tương lai. Do đó, cần có cơ chế yêu cầu các nhà thầu quốc tế chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp trong nước và quy định tỷ lệ nội địa hóa tăng dần theo từng giai đoạn.

Mục tiêu không chỉ là hoàn thành một tuyến đường sắt hiện đại mà còn giúp doanh nghiệp Việt Nam tích cực tham gia vào chuỗi cung ứng, tiếp nhận công nghệ và làm chủ kỹ thuật, từ đó nâng cao năng lực cho ngành đường sắt nội địa.

Đề nghị làm rõ nguồn vốn, rà soát tổng mức đầu tư dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

SKĐS – Tại các cuộc thảo luận, nhiều đại biểu Quốc hội đã đồng tình về nhu cầu đầu tư cho dự án này, đồng thời kiến nghị đảm bảo nguồn vốn và kiểm soát chi phí để tránh tình trạng thất thoát, lãng phí.