Lý Do Học Sinh Chọn Nghề Thay Vì Đại Học: Xu Hướng Mới Của Thế Hệ Trẻ

Học nghề thay vì đại học: sự lựa chọn thông minh

Chỉ còn một tuần nữa là các trường đại học công bố kết quả trúng tuyển, Phạm Viết Thành, một cựu học sinh lớp 12A3 của Trường THPT Phan Đăng Lưu ở Nghệ An, đã đưa ra quyết định gây bất ngờ: đăng ký theo học ngành công nghệ ô tô tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc.

Quyết định này đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều giáo viên trong lĩnh vực tuyển sinh. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Thành đạt được thành tích ấn tượng với 10 điểm môn toán, 8 điểm lý và 7,25 điểm ngữ văn, đủ điều kiện để có nhiều lựa chọn vào các trường đại học. Tuy nhiên, Thành vẫn không chọn con đường đó. “Em yêu thích ngành công nghệ ô tô và thấy học nghề phù hợp hơn với hoàn cảnh gia đình”, Thành chia sẻ. Tác Động Tiêu Cực Của Tục Phóng Sinh Đối Với Môi Trường V… Khả Năng Bị Tước Danh Hiệu NSƯT Của Kiều Thanh Sau Khởi T… Tăng Cường Kiểm Soát Giao Thông Tại Quảng Ninh Dịp Quốc K…

Bố mẹ của Thành là nông dân. Theo em, nếu học đại học, gia đình ông có thể phải chi từ 8-10 triệu đồng mỗi tháng cho học phí và sinh hoạt. Ngược lại, việc theo học nghề tại một trường gần nhà sẽ giúp em được hưởng chính sách hỗ trợ học phí và có thời gian thực hành nhiều hơn, giảm bớt áp lực tài chính cho gia đình. Hơn hết, Thành nhấn mạnh rằng, điều em cần sau khi tốt nghiệp THPT là một nghề nghiệp bền vững, chứ không chỉ một tấm bằng.

Không chỉ riêng Thành, Nguyễn Quốc Tuấn, một cựu học sinh của Trường THPT Nguyễn Trường Tộ ở xã Yên Trung, cũng quyết định chọn học nghề mặc dù đã đạt tổng điểm hơn 25 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuấn đăng ký ngành công nghệ hàn và không tiến hành xét tuyển vào đại học.

Tuấn cho biết, em đã tìm hiểu rất kỹ về ngành học trước khi đưa ra lựa chọn. Theo em, hiện có nhu cầu lao động kỹ thuật ngày càng tăng tại các khu công nghiệp, đặc biệt ở các doanh nghiệp cơ khí, chế tạo và xây dựng. Sau khi tốt nghiệp, các bạn học nghề có cơ hội tìm việc tại nhiều doanh nghiệp trong nước hoặc có thể làm việc ở nước ngoài. Những quyết định của Thành và Tuấn phản ánh một thay đổi đáng chú ý trong mùa tuyển sinh năm nay, khi nhiều học sinh không xem điểm cao đồng nghĩa với việc phải vào đại học nữa.

Khi học nghề không có nghĩa là bỏ học

Chị Hoàng Thị Kim Dung, Phó Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và hỗ trợ doanh nghiệp tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật công nghiệp Việt Nam – Hàn Quốc, cho biết rằng trong năm tuyển sinh này, các ngành kỹ thuật và công nghệ tiếp tục thu hút đông đảo học sinh. Đặc biệt, ngành công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa đã nhanh chóng đạt chỉ tiêu tuyển sinh. Ngành công nghệ ô tô cũng ghi nhận số lượng học sinh đăng ký cao.

Ngoài ra, một số ngành như tiếng Trung cũng có sự tăng trưởng trong số lượng học viên, dẫn đến việc trường phải điều chỉnh, bổ sung chỉ tiêu cho các bậc học trung cấp và cao đẳng. Các lĩnh vực kỹ thuật như hàn, cơ khí, điện lạnh cũng đang là sự lựa chọn hàng đầu của nhiều học sinh, trong số đó có những nghề được hỗ trợ học phí.

“Ngày nay, các em và phụ huynh thực tế hơn. Họ quan tâm đến việc học ngành gì, ra trường sẽ làm công việc gì, và doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng như thế nào”, chị Dung chia sẻ.

Năm nay, Trường Cao đẳng Việt – Đức Nghệ An đã được tỉnh Nghệ An giao tổng chỉ tiêu là 670 học sinh, sinh viên cho các trình độ cao đẳng và trung cấp. Đến nay, trường đã tiếp nhận gần 1.000 hồ sơ đăng ký. Ông Cao Anh Tuấn, Phó hiệu trưởng nhà trường cho biết số học sinh chọn học nghề trong những năm gần đây có xu hướng tăng lên. Theo ông, nguyên nhân chính là nhờ sự thay đổi trong cách nhìn nhận của cả học sinh và phụ huynh. Trước đây, học nghề thường được xem là phương án cứu cánh cho những ai không đỗ đại học, trong khi giờ đây, nhiều em chủ động tìm đến các ngành có nhu cầu cao và thời gian đào tạo phù hợp.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực kỹ thuật ngày càng lớn từ các doanh nghiệp, việc lựa chọn học nghề đã trở thành một quyết định thực tế hơn cho không ít học sinh có điểm số cao.

Như báo cáo về tình hình giáo dục nghề nghiệp tại Nghệ An cho thấy, nhiều cơ sở đào tạo nghề hiện đang điều chỉnh chương trình để gắn kết hơn với nhu cầu của doanh nghiệp, tăng cường thực hành và kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên. Mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp cũng ngày càng được mở rộng.

Đến nay, đã có 187 doanh nghiệp cùng hợp tác với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc đào tạo, nhằm hỗ trợ thực hành, thực tập và tuyển dụng nhân sự. Qua các chương trình này, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã giúp giải quyết việc làm cho hơn 40.000 học sinh, sinh viên, với mức lương trung bình từ 7-10 triệu đồng/người/tháng. Tỷ lệ học sinh, sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp đạt khoảng 81%. Đặc biệt, với nhóm học sinh trình độ cao đẳng và trung cấp, tỷ lệ này đạt hơn 96,2%. Những con số này cho thấy rằng học nghề đang trở thành lựa chọn có tính toán hơn trong mùa tuyển sinh.

Thành và Tuấn, hai học sinh đã chọn con đường nghề nghiệp ngay sau khi tốt nghiệp THPT, cho thấy rằng không nhất thiết phải bắt đầu từ đại học. Có em chọn học nghề ngay, trong khi có em tiếp tục từ trung cấp lên cao đẳng để nâng cao trình độ. Điều đáng lưu ý là những quyết định này thường xuất phát từ sự cân nhắc kỹ lưỡng về ngành học, chi phí đào tạo và nhu cầu tuyển dụng, chứ không chỉ đơn thuần là kế hoạch sau khi không đủ điểm vào đại học.

Trong bối cảnh thị trường lao động hiện nay cần nhiều nhân lực kỹ thuật, trường nghề đang trở thành sự lựa chọn thực tế hơn cho nhiều học sinh có thành tích học tập tốt.