Khám Phá Loài Mực Mới: Di Sản Ẩn Giấu Suốt 70 Năm

Trong một phát hiện đầy bất ngờ, các nhà khoa học đã thay đổi hiểu biết về phân loại sinh vật biển với việc phát hiện một loài mực mới từ mẫu vật đã bị lãng quên trong gần bảy thập kỷ. Mẫu vật này được khai thác từ dạ dày của một con cá nhà táng trong chiến dịch săn bắt cá voi tại Nam Cực vào những năm 1955-1956.

Suốt nhiều năm, mẫu vật này chỉ được ghi nhận là một loài mực thông thường, trong khi thực tế nó đại diện cho một họ mực hoàn toàn mới. Chính Sách Mới Đối Với Viên Chức Lãnh Đạo Giáo Dục: Cần C… Sự Cố Giao Thông Nghiêm Trọng: Xe Đầu Kéo Bốc Cháy Trên C… Dự Báo Thời Tiết: Miền Trung Sẽ Chấm Dứt Nắng Nóng Khi Nào?

Quá trình khám phá loại sinh vật này khởi đầu với nhà nghiên cứu Malcolm Clarke, người đã thu thập nó từ một con cá nhà táng. Sau khi ông qua đời vào năm 2013, bộ sưu tập của ông được chuyển đến Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London và sau đó được viện Khoa học Biển ở Barcelona mượn để phục vụ cho nghiên cứu về sự đa dạng sinh học của các loại mực.

Tại đây, một nhóm chuyên gia, bao gồm Sam Arnold, David Nos, Raquel Sáez-Liante và Fernando Ángel Fernández-Álvarez, đã phát hiện ra sự khác biệt đáng chú ý của mẫu vật này.

Thông tin chi tiết về phát hiện này đã được công bố trên tạp chí Zoological Journal of the Linnean Society vào tháng 7 năm 2025. Nghiên cứu cho thấy mẫu mực này có đặc điểm giải phẫu độc đáo, đủ để xác nhận nó không thuộc về bất kỳ họ mực nào đã được biết đến trước đây.

Nhà nghiên cứu đã đặt tên cho họ mới là Mobydickidae và loài mực đại diện là Mobydickia poseidonii. Tên gọi Mobydickia được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết nổi tiếng Moby-Dick, trong khi tên loài poseidonii được đặt theo thần Poseidon trong thần thoại Hy Lạp.

Mẫu vật mực có chiều dài khoảng 175 mm, với một hình dáng mềm mại màu nhạt và phần đuôi ngắn. Đặc điểm thú vị là nó không có khả năng phát quang, một đặc trưng thường thấy ở các loài mực sống ở độ sâu lớn.

Ngoài ra, sự kết hợp giữa các đặc điểm như vây nhỏ và cấu trúc tua đã chứng minh rằng chúng là một nhánh tiến hóa độc lập trong thế giới đại dương.

Mặc dù việc phát hiện ra một loài mới là chuyện khá phổ biến trong sinh học, việc thiết lập một họ mới thì lại mang ý nghĩa sâu sắc hơn nhiều. Họ là cấp độ phân loại lớn hơn so với chi, bao gồm các loài có đặc điểm cấu trúc tương đồng.

Loài mực này là họ đại dương mới đầu tiên được ghi nhận từ khi họ mực vây lớn Magnapinnidae được mô tả vào năm 1998. Với giá trị nghiên cứu đặc biệt, Mobydickia poseidonii đã được Tổ chức Đăng ký Loài biển Thế giới bình chọn là một trong mười loài biển nổi bật năm 2025.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng khám phá này chỉ dựa vào một mẫu vật duy nhất không còn nguyên vẹn, và chưa thể thu thập ADN do quá trình bảo quản lâu dài.

Giới khoa học chưa từng thấy một cá thể Mobydickia poseidonii nào còn sống, cũng như chưa xác định được môi trường sống hay hành vi sinh sản của chúng. Việc phát hiện mẫu vật trong bụng cá nhà táng không thể phản ánh chính xác môi trường sống tự nhiên của chúng, vì loài cá voi này có thể di chuyển xa sau khi săn mồi.

Dù còn nhiều điều chưa rõ, phát hiện này cho thấy giá trị của việc giữ gìn bộ sưu tập bảo tàng trong việc bảo tồn dữ liệu khoa học. Đại dương là một nơi rộng lớn, và những mẫu vật cũ có thể mang lại những thông tin quý giá mà con người khó lòng khám phá hoàn toàn với các phương tiện nghiên cứu hiện tại.

Đôi khi, những mẫu vật im lìm hàng thập kỷ trong các kho lưu trữ, được đánh giá lại với góc nhìn mới, chính là chìa khóa giúp mở ra những mắt xích còn thiếu trong tiến trình phát triển của các loài động vật.