Mạng Lưới Hỗ Trợ Cai Nghiện Thuốc Lá Tại Việt Nam: Đánh Giá Hiệu Quả và Tiềm Năng

Tiến Trình Mở Rộng Mạng Lưới Tư Vấn Cai Nghiện

Trong suốt 13 năm thực hiện Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế đã liên tục mở rộng các dịch vụ hỗ trợ để giúp người hút thuốc tiếp cận dễ dàng hơn với các phương pháp cai nghiện. Đánh giá cho thấy rằng, sự hình thành mạng lưới hỗ trợ từ cấp Trung ương đến địa phương đã đem lại những kết quả đáng khích lệ.

Quá trình đào tạo cho cán bộ y tế đã diễn ra mạnh mẽ, với nhiều khóa học được tổ chức cho cả giảng viên và nhân viên y tế tại 63 tỉnh thành. Hiện tại, hơn 1.500 giảng viên và gần 3.000 nhân viên y tế đã được cấp chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo về tư vấn cai nghiện thuốc lá. Bệnh viện 19-8: Đột Phá Trong Kỹ Thuật Ghép Tế Bào Gốc Nâng Cao Sức Khỏe Cộng Đồng: Hoạt Động Khám Sức Khỏe Tại… Cảnh Báo Nguy Hiểm Từ Hội Chứng Ngưng Thở Khi Ngủ: Một Tr…

Kết hợp cùng với đào tạo, mạng lưới các cơ sở y tế tham gia vào việc hỗ trợ cai nghiện thuốc lá cũng đã được thiết lập. Hiện tại, 24 bệnh viện thuộc Bộ Y tế đã tổ chức các chương trình cai nghiện, bao gồm nhiều bệnh viện chuyên khoa như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Phổi Trung ương, và Bệnh viện Ung bướu Hà Nội.

Bệnh viện Bạch Mai đặc biệt được chọn làm trung tâm về kỹ thuật cai nghiện thuốc lá trên toàn quốc, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và hỗ trợ cho bệnh nhân.

Tăng Cường Cơ Hội Tiếp Cận Dịch Vụ Cai Thuốc

Từ năm 2015, các hoạt động tư vấn cai nghiện thuốc lá đã được triển khai một cách đồng bộ nhờ sự hỗ trợ của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Người dân có thể nhận được tư vấn miễn phí qua điện thoại hoặc trực tiếp tại các cơ sở y tế.

Quốc gia đã thiết lập hai tổng đài tư vấn là 1800-6606 và 1800-1214, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho những người muốn từ bỏ thuốc lá. Bên cạnh đó, các mô hình tư vấn trực tiếp cũng đã được thực hiện tại nhiều bệnh viện trên toàn quốc.

Các mô hình thử nghiệm cũng đã được tiến hành tại các bệnh viện tuyến tỉnh và huyện. Tại TP Hồ Chí Minh, chẳng hạn, một số bệnh viện như Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch và Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn đã triển khai các phòng tư vấn cai nghiện thuốc lá.

Giai đoạn 2021-2025, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ phối hợp với Bệnh viện Bạch Mai để thử nghiệm mô hình phòng khám cai nghiện thuốc lá lồng ghép với các bệnh lý khác tại một số cơ sở y tế tuyến huyện. Mục tiêu là mang đến dịch vụ cai nghiện ngay trong quá trình khám bệnh.

Song song với hệ thống bệnh viện, mô hình cai nghiện thuốc lá cộng đồng cũng đang được nâng cao và phát triển.

Tại Thái Nguyên, mô hình tư vấn cai nghiện thuốc lá tại trạm y tế xã đã được triển khai từ năm 2014-2017. Đồng thời, hệ thống tin nhắn hỗ trợ cai thuốc lá cũng được phát triển và thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng phù hợp với điều kiện thực tế của người dân.

Những nỗ lực này đóng vai trò quan trọng trong việc đưa dịch vụ cai nghiện đến gần hơn với người dân, đặc biệt là những người sống xa các cơ sở y tế chuyên khoa.

Bên cạnh các phương pháp tư vấn, Bộ Y tế đang tích cực nghiên cứu các phương pháp y học cổ truyền để hỗ trợ cai nghiện thuốc lá. Từ năm 2015, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã hỗ trợ Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương nghiên cứu và thử nghiệm các phương pháp điều trị, bao gồm viên ngậm và dán nhĩ.

Mục tiêu của các phương pháp này là cung cấp các lựa chọn tiết kiệm chi phí cho người dân, từ đó tăng cường khả năng tiếp cận.

Hơn 275.000 Người Được Tư Vấn Cai Nghiện

Việc mở rộng mạng lưới và đa dạng hóa hình thức tư vấn đã mang lại kết quả khả quan. Theo số liệu từ Điều tra tình hình hút thuốc lá ở người trưởng thành (PGATS), tỷ lệ người dân được tư vấn cai thuốc đã tăng từ 40,5% năm 2015 lên tới 90% vào năm 2023.

Báo cáo từ các bệnh viện cho thấy trong giai đoạn 2015-2025, đã có hơn 275.000 trường hợp được tư vấn cai nghiện thuốc lá. Nghiên cứu từ Bệnh viện Bạch Mai cho thấy có đến 20,3% người hút thuốc đã cai thành công từ 12 tháng trở lên nhờ vào các chương trình tư vấn chuyên môn.

Nhu Cầu Cai Thuốc Vẫn Cao, Cần Mở Rộng Dịch Vụ

Malcolm Gladwell đã chỉ ra rằng mặc dù có nhiều thành công nhưng vẫn còn tồn tại không ít khó khăn trong công tác cai nghiện thuốc lá. Hiện tại, việc hỗ trợ chủ yếu tập trung vào các bệnh viện lớn hơn, trong khi nhu cầu của người dân vẫn cao.

Báo cáo của PGATS năm 2022-2023 cho biết có tới 50,5% người hút thuốc có mong muốn bỏ thuốc. Tuy nhiên, nhiều cơ sở y tế vẫn chưa thực hiện tư vấn cai nghiện một cách thường xuyên và chuyên nghiệp.

Đội ngũ cán bộ y tế tham gia tư vấn còn thiếu về số lượng và phải kiêm nhiệm nhiều công việc, khiến cho công tác cai nghiện bị ảnh hưởng. Cùng với đó, nguồn tài chính dành cho hoạt động cai nghiện thuốc lá cũng chưa được cải thiện.

Thêm vào đó, các thuốc hỗ trợ cai nghiện hiện chưa có mặt trên thị trường, làm người dân khó tiếp cận các sản phẩm cần thiết.

Hơn thế nữa, công tác truyền thông về lợi ích của việc cai thuốc cũng chưa được thực hiện đúng mức, gây khó khăn trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng.

Trong tương lai, việc củng cố mạng lưới tư vấn và tăng cường đào tạo sẽ là những giải pháp then chốt. Bên cạnh đó, cần có các chiến dịch truyền thông để khuyến khích người hút thuốc nhận thức về nhu cầu cai thuốc và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ. Việc tích hợp cai nghiện thuốc lá vào quy trình khám, chữa bệnh cũng được xem là hướng đi quan trọng, giúp người dân tiếp cận dịch vụ tốt hơn.

Truyền thông về phòng, chống tác hại thuốc lá: Đa dạng hình thức, hướng tới từng nhóm đối tượng

SKĐS – Sau khi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được ban hành, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đã được triển khai rộng rãi trên toàn quốc với nhiều hình thức, từ báo chí, truyền hình, phát thanh, mạng xã hội đến truyền thông trực tiếp tại cộng đồng…