Mô hình trồng dược liệu: Giải pháp bền vững và tiềm năng tín chỉ carbon

Nguồn lợi từ mô hình trồng dược liệu kết hợp tín chỉ carbon không chỉ tạo ra sản phẩm nông nghiệp mà còn mang lại giải pháp thu hút đầu tư cho nông dân và tổ chức địa phương. Điều này làm nổi bật lợi ích kép cho người sản xuất, đồng thời cam kết bảo vệ môi trường thông qua việc giảm phát thải carbon.

Việc phát triển mô hình này chủ yếu diễn ra tại các khu vực đồi núi, chẳng hạn như Tây Nguyên và các tỉnh phía Bắc, nơi có thể trồng nhiều loại dược liệu trên đất lâm nghiệp hoặc giữa các tầng cây. Cụ thể, nông dân có thể trồng cây Đinh lăng, Sâm Ngọc Linh, Quế, Hồi, hay Ba kích dưới tán rừng, tạo ra dòng tiền ổn định nhờ vào chu kỳ thu hoạch ngắn hạn.

Các cây tầng cao, như mắc ca và điều, không chỉ hỗ trợ tạo bóng cho dược liệu mà còn giúp sinh trưởng lớn, hấp thụ CO2 hiệu quả. Kết quả là, lượng khí CO2 hấp thụ sẽ được chuyển đổi thành tín chỉ carbon và có thể được giao dịch trên thị trường toàn cầu để đáp ứng nhu cầu giảm phát thải.

Tỉnh Yên Bái đang thử nghiệm mô hình này tại xã Đại Đồng và xã Phú Thịnh trong huyện Yên Bình với sự hỗ trợ từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Kết quả là sẽ có những chính sách khuyến khích người dân hiểu biết về tín chỉ carbon và giảm phát thải. Cơ quan chức năng đang thực hiện việc đánh giá để xác định lượng khí phát thải nhằm đảm bảo lợi ích cho cộng đồng khi các tín chỉ carbon được cấp trong tương lai.

Yên Bái đã hoàn thiện kết cấu dữ liệu về tình trạng rừng và sẽ thực hiện kiểm kê lượng phát thải, nhằm gia nhập nhanh chóng thị trường tín chỉ carbon. Đồng thời, những hoạt động liên quan đến phát thải khí của doanh nghiệp sẽ được giám sát chặt chẽ.

Ngành kiểm lâm cũng đang tìm kiếm mô hình sinh kế cho người dân ở gần rừng thông qua việc giao khoán bảo vệ rừng. Điều này không chỉ phục vụ cho việc phát triển dược liệu mà còn bảo vệ môi trường tự nhiên trước biến đổi khí hậu và thiên tai.

Tín chỉ carbon như một cơ chế thị trường cho việc giảm phát thải

Thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam đang trên đà phát triển không chỉ vì yêu cầu quốc tế mà còn mở ra cơ hội lớn cho sự phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực lâm nghiệp. Các chuyên gia cho rằng để hiện thực hóa tiềm năng này, cần thiết lập hệ thống pháp lý đồng bộ và cải thiện năng lực cho doanh nghiệp tham gia thị trường.

Chìa khóa của thị trường carbon là việc mua bán quyền phát thải khí CO₂, với nguyên tắc ‘người gây ô nhiễm phải trả tiền’. Cơ chế này khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch và tạo ra dòng tài chính mới cho các hoạt động giảm thiểu phát thải. Hàng chục quốc gia khác đã áp dụng thành công mô hình này để chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.

Với gần 14,79 triệu ha rừng phủ và tỉ lệ che phủ đạt 42%, Việt Nam được xếp vào danh sách những quốc gia có tốc độ gia tăng diện tích rừng nhanh nhất thế giới. Đó là một tiềm năng lớn cho việc phát triển tín chỉ carbon, tạo ra lợi nhuận từ dịch vụ hấp thụ và lưu trữ carbon.

Các nỗ lực phát triển thị trường tín chỉ carbon rừng không chỉ mang lại nguồn tài chính cho công tác quản lý và bảo vệ rừng, mà còn tạo ra thu nhập hợp pháp cho người dân từ duy trì chất lượng rừng. Qua đó, nâng cao nhận thức về giá trị của tài nguyên rừng và hình thành phương thức quản lý bền vững hơn.

Những kết quả ban đầu đã rất tích cực với việc Việt Nam đã nhận 51,5 triệu USD từ Thỏa thuận chi trả giảm phát thải, cho thấy khả năng tham gia thị trường carbon quốc tế và tiềm năng các dự án tín chỉ carbon trong tương lai. Để tìm hiểu thêm chi tiết về những nỗ lực trong việc phát triển thị trường carbon, bạn có thể tham khảo thông tin thêm tại Khởi tạo Ủy ban Tần số vô tuyến điện dưới sự lãnh đạo của Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ hoặc khám phá trang mẫu để biết thêm về các mô hình kinh doanh và triển khai.