Cách Ngăn Ngừa Lây Truyền Viêm Gan B Từ Mẹ Sang Con Hiệu Quả

Tại Việt Nam, tỷ lệ phụ nữ mang thai nhiễm virus viêm gan B (HBV) dao động từ 10 đến 20%. Những trẻ sơ sinh từ các bà mẹ nhiễm HBV mà không có sự can thiệp y tế có thể bị lây nhiễm virus này. Thực tế cho thấy, khoảng 90% trẻ em sinh ra từ những bà mẹ có HBeAg dương tính có khả năng bị nhiễm HBV.

Trong số trẻ em này, có đến 90% sẽ phát triển thành viêm gan B mạn tính và có nguy cơ cao mắc các bệnh lý nghiêm trọng như xơ gan hay ung thư gan khi trưởng thành. Việt Nam Hướng Tới Việc Chấm Dứt AIDS Đến Năm 2030: Những… Những Triệu Chứng Phụ Khoa Đặc Trưng Ở Phụ Nữ Nhiễm HIV

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt ra mục tiêu loại bỏ viêm gan B như một mối nguy cho sức khỏe cộng đồng, với kế hoạch giảm tỷ lệ nhiễm HBsAg ở trẻ em dưới 5 tuổi xuống dưới 0,1%. Để đạt được mục tiêu này, việc tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh ngay sau khi sinh và áp dụng các biện pháp can thiệp y tế khác là rất quan trọng.

1. Tầm Quan Trọng Của Vaccine Trong 24 Giờ Đầu Sau Sinh

WHO khuyến cáo rằng trẻ sơ sinh cần được tiêm liều vaccine viêm gan B đầu tiên trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Sau mũi tiêm đầu tiên, trẻ cần tiếp tục nhận ít nhất hai liều bổ sung, cách nhau tối thiểu 4 tuần. Việc tiêm vaccine này cung cấp khả năng bảo vệ lâu dài, kéo dài ít nhất 20 năm hoặc thậm chí suốt đời.

Kể từ năm 1992, WHO đã đưa vaccine viêm gan B vào chương trình tiêm chủng quốc gia thông qua Chương trình Tiêm chủng Mở rộng. Các biện pháp bảo vệ bổ sung như globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG) cho trẻ sơ sinh ngay sau khi sinh, cùng với việc sử dụng thuốc kháng virus cho mẹ trong thời gian mang thai, có thể mang lại sự bảo vệ bổ sung.

Việc đảm bảo trẻ hoàn thành đủ lịch tiêm vaccine viêm gan B sẽ tạo ra hàng rào miễn dịch vững chắc, giúp bảo vệ hơn 95% trẻ em khỏi nhiễm trùng.

2. Các Biện Pháp Đối Với Mẹ Nhiễm Viêm Gan B

Nguy cơ lây truyền HBV từ mẹ sang con có thể lên tới 90% nếu người mẹ mang tải lượng virus HBV cao (dương tính với HBeAg). Ngược lại, nguy cơ này giảm xuống còn 10-40% đối với những người mẹ âm tính với HBeAg. Tương tự, nồng độ HBV DNA cao của mẹ có mối liên hệ trực tiếp với khả năng lây truyền virus, ngay cả khi trẻ đã được tiêm vaccine.

Đối với thai phụ dương tính với HBV, các biện pháp can thiệp trong quá trình sinh nở được áp dụng để tăng cường bảo vệ cho trẻ. Một trong những phương pháp chính là tiêm huyết thanh kháng virus (HBIG) cho trẻ ngay khi sinh.

Bên cạnh đó, từ năm 2020, WHO cũng khuyến cáo sử dụng thuốc kháng virus Tenofovir cho phụ nữ mang thai có dương tính với HBsAg từ tuần thứ 28 của thai kỳ đến khi sinh. Biện pháp này giúp giảm tải lượng virus trong máu mẹ và ngăn ngừa lây truyền virus.

3. Hướng Dẫn Phòng Ngừa Cho Phụ Nữ Mang Thai

Phụ nữ mang thai cần được thăm khám và đánh giá tình trạng nhiễm HBV để có kế hoạch điều trị thích hợp. Bốn biện pháp chính họ cần thực hiện bao gồm:

• Xét nghiệm tầm soát: Thực hiện xét nghiệm máu (HBsAg) trong các tháng đầu thai kỳ để xác định tình trạng nhiễm virus.
• Tuân thủ điều trị: Nếu dương tính với HBV, cần thăm khám và nhận thuốc kháng virus theo chỉ định từ tuần thứ 28.
• Tiêm phòng đúng lịch cho trẻ: Phối hợp với cán bộ y tế để đảm bảo trẻ được tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu.

Theo BSCK II Nguyễn Thanh Bình từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới Trung Ương, việc tầm soát viêm gan B trong thời gian mang thai là rất cần thiết để ngăn chặn sự lây lan cho trẻ em. Phụ nữ mang thai nhiễm HBV cần được sử dụng thuốc kháng virus và theo dõi thường xuyên trong suốt thai kỳ. Ngay khi trẻ sinh ra, cần tiêm vaccine và huyết thanh để bảo vệ khỏi nhiễm bệnh từ mẹ.

Cách bảo vệ con khi mẹ bầu bị viêm gan B, giang mai, HIV

SKĐS – Một trong những nỗi lo lớn nhất của thai phụ là nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm nhưng không hay biết. Viêm gan B, giang mai và HIV không chỉ ảnh hưởng sức khỏe người mẹ mà còn có thể để lại gánh nặng suốt đời cho trẻ. Làm sao để bảo vệ con trong những trường hợp này?