Ngộ độc thuốc nam dẫn đến suy gan cấp: bài học từ một ca thực tế

Một trường hợp suy gan cấp ở người lớn vừa được ghi nhận đã gióng lên cảnh báo về rủi ro khi tự sử dụng thuốc nam không được kiểm soát. Bệnh nhân là một phụ nữ gặp vấn đề đau khớp gối và tự mua thuốc nam điều trị trong nhiều tháng; ban đầu bà thấy triệu chứng đau cải thiện nhưng sau đó xuất hiện biểu hiện toàn thân nghiêm trọng, được chẩn đoán là ngộ độc thuốc nam gây suy gan.

Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh khởi phát mệt mỏi, chán ăn, da và mắt vàng, đồng thời báo cáo nước tiểu sẫm màu. Ngay khi đến Trung tâm Y tế Cẩm Khê để khám, bác sĩ phát hiện các dấu hiệu lâm sàng của vàng da và tiến hành làm xét nghiệm chuyên sâu.

Những dấu hiệu cảnh báo cần dừng thuốc và đi khám

Trong câu chuyện này, các triệu chứng ban đầu của bệnh nhân cho thấy có tổn thương gan tiến triển: mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, vàng da và vàng mắt cùng nước tiểu sẫm màu. Những biểu hiện này — cùng với triệu chứng hệ thống khác như ngứa, nổi mẩn, phù mặt hoặc khó thở — là các dấu hiệu cảnh báo mà người đang dùng bất kỳ thuốc nào, kể cả thuốc nam, không nên bỏ qua.

Bác sĩ luôn nhấn mạnh: khi thấy xuất hiện các triệu chứng bất thường, cần ngừng thuốc ngay và đến cơ sở y tế để được đánh giá. Ở bệnh nhân trong báo cáo, chính việc đến khám kịp thời đã giúp đội ngũ y tế xác định mức độ tổn thương và điều trị phù hợp.

Kết quả xét nghiệm và chẩn đoán

Sau khi tiếp nhận, các bác sĩ chỉ định làm các xét nghiệm chức năng gan. Kết quả cho thấy men gan tăng cao xấp xỉ 30 lần so với giới hạn bình thường, còn chỉ số bilirubin trực tiếp tăng khoảng 41 lần. Dựa trên lâm sàng kết hợp với các bất thường xét nghiệm này, bệnh nhân được chẩn đoán suy gan cấp, có liên quan tới ngộ độc do sử dụng thuốc nam.

Người bệnh đã được xử trí, theo dõi và điều trị theo phác đồ của Bộ Y tế tại Trung tâm Y tế Cẩm Khê. Sau 24 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân đủ điều kiện xuất viện — bằng chứng cho thấy việc phát hiện và can thiệp sớm có ý nghĩa lớn trong giảm nguy cơ biến chứng nặng.

Tại sao thuốc nam có thể gây tổn thương gan?

Thông tin từ quá trình điều trị của ca bệnh nhắc lại một nguyên tắc rõ ràng: thuốc nam và y học cổ truyền có thể mang lại lợi ích nếu sử dụng đúng chỉ định, đúng chất lượng và dưới sự hướng dẫn chuyên môn. Tuy nhiên, các sản phẩm không rõ nguồn gốc, thành phần không được kiểm soát, hoặc liều dùng không thích hợp có thể dẫn tới phản ứng bất lợi—trong đó có tổn thương gan cấp tính.

Nguyên nhân tổn thương có thể bao gồm thành phần độc hại trong chế phẩm, tạp chất, tương tác với các thuốc khác mà người dùng đang sử dụng, hoặc phản ứng dị ứng nặng. Trong mọi trường hợp, khi có tổn thương gan liên quan đến thuốc, việc xác định nguyên nhân và ngừng tiếp xúc với chất nghi ngờ là bước đầu tiên cần thực hiện.

Vai trò của thăm khám và xét nghiệm kịp thời

Ca bệnh minh họa rõ tầm quan trọng của đánh giá chức năng gan – thận khi có nghi ngờ phản ứng bất lợi với thuốc. Các xét nghiệm cơ bản giúp xác định mức độ tăng men gan, bilirubin và theo dõi tiến triển; đây là cơ sở để quyết định hướng điều trị, bao gồm theo dõi chặt chẽ, điều trị hỗ trợ hoặc các can thiệp chuyên sâu khi cần.

Việc thực hiện xét nghiệm sớm còn giúp phân biệt giữa các nguyên nhân có thể gây vàng da và rối loạn chức năng gan, đồng thời đánh giá xem có tổn thương thận kèm theo hay không — điều này ảnh hưởng đến lựa chọn thuốc và liều dùng trong quá trình điều trị.

Lời khuyên từ chuyên môn và tác động của phối hợp y học

Theo BS.CKI. Nguyễn Thị Hồng Nhung, Khoa Cấp cứu, Hồi sức tích cực và Chống độc, TTYT Cẩm Khê, y học cổ truyền và y học hiện đại có thể phối hợp hiệu quả trong chăm sóc và điều trị nếu được vận dụng đúng. Tuy nhiên, người dân không nên tự ý dùng thuốc theo lời mách bảo, nhất là các chế phẩm không rõ nguồn gốc, chưa đảm bảo chất lượng.

Bác sĩ Khuyên: nếu có nhu cầu dùng thuốc nam, hãy tìm đến cơ sở khám chữa bệnh có giấy phép và thầy thuốc, lương y có chuyên môn để được tư vấn và theo dõi. Khi dùng bất kỳ thuốc nào, cần cảnh giác với các dấu hiệu bất thường và sẵn sàng ngừng thuốc, đến cơ sở y tế để kiểm tra khi cần.

Hướng dẫn thực tế cho người đang cân nhắc dùng thuốc nam

Trước khi quyết định sử dụng thuốc nam, người dân nên cân nhắc các bước sau mà không thay đổi đặc tính thông tin gốc của ca bệnh:

• Trao đổi rõ ràng với người có chuyên môn về bệnh lý hiện có, thuốc đang dùng và tiền sử dị ứng.
• Ưu tiên các chế phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được cấp phép hoặc cung cấp bởi cơ sở uy tín.
• Không tự tăng liều hoặc kết hợp nhiều loại thuốc mà không có chỉ định.
• Theo dõi chặt các dấu hiệu bất thường: ngứa, nổi mẩn, phù, khó thở, mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng, vàng da/vàng mắt, nước tiểu sẫm, tiểu ít… và báo ngay cho nhân viên y tế nếu xuất hiện.

Kết luận và bài học rút ra

Trường hợp suy gan cấp do nghi ngờ ngộ độc thuốc nam này nhấn mạnh hai điểm chính: giá trị tiềm năng của y học cổ truyền khi dùng đúng cách và rủi ro có thể xảy ra khi dùng thuốc không có kiểm soát. Việc thăm khám sớm, xét nghiệm kịp thời và điều trị theo phác đồ đã giúp bệnh nhân ổn định và được xuất viện sau hơn ba tuần điều trị.

Người dân cần thận trọng khi sử dụng các phương pháp dân gian hoặc thuốc nam: tìm đến cơ sở y tế có thẩm quyền, tuân thủ hướng dẫn chuyên môn và dừng thuốc ngay khi có dấu hiệu bất thường để tránh biến chứng nặng có thể ảnh hưởng đến tính mạng.

Bé 3 tháng tuổi được phát hiện bệnh tim khi khám miễn phí

SKĐS – Chương trình khám sàng lọc tim miễn phí được thực hiện tại các xã An Phú, Vĩnh Hậu, Nhơn Hội, Khánh Bình và Phú Hữu, tỉnh An Giang.

Để mở rộng góc nhìn về những quyết định chính sách liên quan tới lĩnh vực y tế, bạn có thể tham khảo bài viết phân tích về yêu cầu hoàn tất hồ sơ dự án luật của Chính phủ, một nguồn tin giúp hiểu rõ tiến độ và trách nhiệm trong xây dựng chính sách chính sách hoàn thiện hồ sơ 12 dự án luật.

Nếu quan tâm tới chương trình chăm sóc sức khỏe học đường và các nhóm bệnh ưu tiên cần giám sát trong trường học, bài phân tích về lộ trình triển khai và 5 nhóm bệnh sàng lọc sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho phụ huynh và nhà trường lộ trình khám sàng lọc học đường và 5 nhóm bệnh.

Với những ai chú ý tới an toàn giao thông và việc xử lý các phản ánh liên quan tới biển số phương tiện, bài viết về quy trình xác minh biển số ôtô bất thường mô tả chi tiết bước xác minh và khung pháp lý quy trình xác minh biển số ôtô bất thường.