Tại Sao Nhà Nước Có Thể Trả 300 Triệu Đồng Tháng Cho Nhà Khoa Học?

Mức Thù Lao Cao Dành Cho Nhà Khoa Học

Ngày 1 tháng 8 năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BKHCN, thiết lập quy định mới về tài chính cho các nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ chiến lược. Điểm nổi bật trong thông tư này là việc quy định thù lao cho các chuyên gia dựa trên vai trò, trách nhiệm và kết quả công việc, thay vì áp dụng mức chi trả cố định như trước đây.

Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia, cho biết mức thù lao 300 triệu đồng mỗi tháng được xác định sau khi tham khảo các mô hình quốc tế và thực trạng nguồn nhân lực trong nước. Cụ thể, mức lương này được dựa vào thu nhập của các nước như Singapore, điều chỉnh theo sức mua tương đương và nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này. Tình Hình Giao Thông Tại Hà Nội Những Ngày Đầu Nghỉ Lễ Qu… Dự Báo Thời Tiết: Nắng Nóng Miền Trung Sẽ Được Giải Tỏa Khám Phá Quy Trình Chăm Sóc Người Cao Tuổi Tại Cơ Sở Tây Hồ

Ông Chiến giải thích thêm rằng, cơ sở để định mức này còn nằm ở việc tham chiếu các vị trí công việc khác trong ngành, đảm bảo tính cạnh tranh và khuyến khích năng lực sáng tạo của nhà khoa học.

Trong trường hợp thông thường, mức thù lao tối đa cho một chuyên gia có thể đạt 150 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, nếu có lý do chính đáng và sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền, mức này có thể lên tới 300 triệu đồng/tháng, tương đương với thù lao của Tổng công trình sư.

Việc xác định mức lương cho các chuyên gia dựa trên nhiều yếu tố như chuyên môn, phạm vi công việc, kinh nghiệm và thị trường lao động. Như ông Đào Ngọc Chiến chỉ ra, nguồn ngân sách sẽ được phân bổ dựa trên các gói công việc cụ thể, trong đó nêu rõ mục tiêu và sản phẩm đầu ra.

Các gói công việc sẽ được tổng hợp và đánh giá theo từng mốc thời gian. Kết quả đánh giá sẽ là căn cứ để quyết định xem có tiếp tục cấp kinh phí hay không. Nếu không đạt yêu cầu, kinh phí cấp cho giai đoạn tiếp theo có thể bị điều chỉnh hoặc dừng lại.

Nguyên tắc hoạt động dựa trên mô hình “dòng tiền theo kết quả”, tức là chỉ khi nhiệm vụ đạt yêu cầu thì mới tiếp tục được cấp kinh phí. Hệ thống này giúp đảm bảo rằng ngân sách nhà nước được sử dụng hiệu quả và minh bạch.

Nhà nước sẽ hỗ trợ tối đa 100% kinh phí cho những nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ then chốt. Đối với các sản phẩm công nghệ có khả năng ứng dụng thương mại hóa, mức hỗ trợ từ ngân sách có thể đạt 70%, trong khi phần còn lại sẽ được huy động từ kinh phí đối ứng từ các doanh nghiệp.

Điểm mới trong chính sách là khả năng triển khai nhiều phương án nghiên cứu cho cùng một vấn đề, giúp sàng lọc và chọn ra phương án hiệu quả nhất sau mỗi mốc đánh giá. Kinh phí dự phòng 10% từ ngân sách nhà nước cũng sẽ được bố trí để xử lý những phát sinh trong quá trình thực hiện dự án.

Doanh nghiệp và tổ chức có thể tham gia bằng cách đóng góp thiết bị, nhân lực, hoặc quyền sở hữu trí tuệ, nhằm hỗ trợ cho các dự án nghiên cứu công nghệ của Nhà nước.

Chấp Nhận Rủi Ro nhưng Không Chấp Nhận Sai Phạm

Ông Đào Ngọc Chiến nhấn mạnh rằng cơ chế mới này được thiết kế để khuyến khích sự sáng tạo trong nghiên cứu, đồng thời giảm thiểu sự gián đoạn trong hoạt động R&D. Ông giải thích rằng, trong các nghiên cứu công nghệ, mỗi vấn đề có thể được giải quyết bằng nhiều phương pháp khác nhau. Sau mỗi đánh giá, phương án nào không đạt sẽ được điều chỉnh hoặc dừng lại.

Kinh phí dự phòng 10% từ ngân sách được sử dụng để ứng phó với những thay đổi không lường trước trong tiến trình thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu.

Để triển khai các nhiệm vụ một cách hiệu quả, các tổ chức chủ trì cần có khả năng ứng trước kinh phí để thực hiện ngay các nội dung cần thiết trong thời gian đợi ngân sách nhà nước.

Việc đối ứng không chỉ tính bằng tiền, mà còn có thể bao gồm các tài sản, thiết bị và nhân lực. Ông Chiến nhấn mạnh nguyên tắc trao quyền cho các đơn vị nghiên cứu sẽ đi kèm với trách nhiệm quản lý rõ ràng.

Đội ngũ chủ trì phải chịu trách nhiệm về việc theo dõi, báo cáo tình hình và kết quả triển khai trên hệ thống số. Chấp nhận rủi ro trong hoạt động nghiên cứu không có nghĩa là cho phép sai lệch trong quản lý nguồn lực.

Thông tư mới chỉ rõ rằng, trong khi chấp nhận những rủi ro trong R&D, không có chỗ cho sai phạm trong sử dụng nguồn lực. Hoạt động sẽ được theo dõi trên nền tảng số với sự minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Các yếu tố cần thiết để thành công trong cơ chế này bao gồm: đầu tư cho con người theo vị trí, thu hút chuyên gia theo thị trường, quản lý kết quả theo gói công việc và đánh giá, cũng như chấp nhận rủi ro có kiểm soát. Tất cả nhằm hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực công nghệ quốc gia, phát triển sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Mức thù lao 300 triệu đồng/tháng cho Tổng công trình sư không chỉ đơn thuần là một giá trị tài chính, mà còn phản ánh nỗ lực thu hút và tuyển dụng nhân tài, cũng như gắn kết quyền lợi với trách nhiệm trong nghiên cứu.

Mục tiêu cuối cùng là tạo ra được các sản phẩm công nghệ hữu ích, thúc đẩy sự chuyển giao và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu từ nguồn lực công lập.

Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – cơ hội lớn cho doanh nghiệp

SKĐS – Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành lập nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn vốn từ và các nguồn vốn xã hội hóa.