Câu Chuyện Đằng Sau Tiêm Kích F/A-XX Của Hải Quân Mỹ: Thực Trạng Và Thách Thức

Cuộc cạnh tranh để phát triển tiêm kích thế hệ 6 F/A-XX của Hải quân Mỹ đã rơi vào trạng thái trì hoãn, khiến nhiều người đam mê hàng không và quốc phòng lo lắng. Triển lãm Hàng không, Hàng hải và Vũ trụ diễn ra ở Washington tháng 4 năm 2026 đã đánh dấu một bước ngoặt, khi Đô đốc Daryl Caudle thông báo rằng quyết định về mẫu máy bay chiến đấu này sẽ được công bố vào tháng 8. Tuy nhiên, đến khi tháng 8 kết thúc, vẫn không có thông tin gì thêm, khiến dư luận nghi ngại về lý do chậm trễ trong một dự án được kỳ vọng cao.

Dù đã nhận được nhiều kỳ vọng từ giới chuyên gia, việc chưa có quyết định chính thức từ Hải quân Mỹ đã làm tăng áp lực lên các phi đội hiện có. Nhiều nhóm trong cộng đồng hàng không hải quân đã cảnh báo rằng thời gian đang trở thành yếu tố cần được chú ý, vì các mẫu máy bay hiện tại như F/A-18E/F Super Hornet buộc phải hoạt động lâu hơn dự kiến.

Các phi đội hiện tại không chỉ phát huy khả năng tối đa mà còn phải đối mặt với chi phí bảo trì ngày càng tăng. Việc kéo dài thời gian hoạt động khiến ngân sách dành cho bảo trì và hoạt động cũng chịu sức ép lớn. Aviation Week đã đưa tin vào ngày 22 tháng 8 rằng Hải quân Mỹ kỳ vọng sẽ công bố quyết định trong thời gian ngắn, nhưng sau đó, thông tin cho thấy không còn nằm trong quyền kiểm soát của lực lượng, mà có thể đã chuyển sang tay Văn phòng Bộ trưởng Bộ Chiến tranh hoặc thậm chí Nhà Trắng.

Áp lực lên các phi đội hiện có

Sự chậm trễ trong việc ký hợp đồng F/A-XX đã làm gánh nặng lên các phi đội đang hoạt động. Chương trình F/A-XX được thiết kế để thay thế một phần vai trò của F/A-18E/F Super Hornet và EA-18G Growler, nhưng sự trì hoãn này không chỉ làm tăng số giờ bay của những máy bay này, mà còn làm rối loạn toàn bộ kế hoạch bảo trì dài hạn.

Với việc F/A-18E/F phải hoạt động lâu hơn dự kiến, chi phí bảo trì sẽ không ngừng gia tăng. Hơn nữa, F-35C cũng sẽ phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn, tạo ra áp lực cho toàn bộ hệ thống logistics của Hải quân. Các bộ phận phụ trách sẽ phải hoạt động với tần suất cao hơn, làm gia tăng nguy cơ hỏng hóc và giảm hiệu suất hoạt động.

Thực tế, quyết định cuối cùng về F/A-XX đang nằm ngoài tầm kiểm soát của Hải quân. Mọi thông tin gần nhất cho thấy việc chậm trễ có thể liên quan đến những vấn đề tài chính trong ngân sách quốc phòng dài hạn.

Chưa có giải pháp cho những vấn đề lớn

Trước khi chương trình có thể tiếp tục, Washington cần giải quyết nhiều vấn đề trọng yếu, đặc biệt là khả năng đưa F/A-XX vào ngân sách dài hạn, dự kiến từ 10 đến 20 năm tới. Năm 2025, dự án đã phải tạm dừng do ngân sách không được phê duyệt đầy đủ và chỉ khi Quốc hội can thiệp, với 900 triệu USD bổ sung cho ngân sách tài khóa 2027, chương trình mới có cơ hội tiếp tục.

Tình trạng gián đoạn này cho thấy thách thức không chỉ nằm ở khía cạnh tài chính, mà còn liên quan đến các yếu tố khác khiến các nhà hoạch định chưa thể đưa ra quyết định phù hợp. Việc dừng một dự án quân sự lớn như F/A-XX không chỉ tốn kém về tài chính mà còn gây ra những hệ lụy lớn về chiến lược quốc phòng.

Cuối cùng, người thắng cuộc trong cuộc thi này sẽ xác định ai sẽ thiết kế máy bay chiến đấu cho Hải quân Mỹ trong những năm 2040, và máy bay mới dự kiến sẽ thay thế các mẫu hiện có như F/A-18E/F và EA-18G.

Tiêm kích Su-57 có bị Ấn Độ ‘gạt sang một bên’ giữa làn sóng Rafale và tham vọng thế hệ 6?

SKĐS – Giữa lúc Ấn Độ tăng tốc hiện đại hóa không quân với hàng loạt kế hoạch đầy tham vọng, câu hỏi lớn đang được đặt ra: liệu tiêm kích tàng hình Su-57 của Nga có còn “cửa” vào lực lượng Không quân Ấn Độ (IAF).