Dự thảo Luật An toàn thực phẩm: Những điểm sửa đổi và lộ trình hoàn thiện

Ngữ cảnh và mục tiêu của lần chỉnh lý mới

Một phiên họp do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì ngày 3/9 tại trụ sở Bộ đã tập trung rà soát, tiếp thu các ý kiến thẩm định liên quan dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi). Tại cuộc họp, tổ soạn thảo làm việc với đại diện các Bộ, ngành và cơ quan soạn thảo để thống nhất cách tiếp thu, giải trình theo những góp ý đã được nộp trước đó.

Những yêu cầu chính từ cơ quan thẩm định và Chính phủ

Các ý kiến gửi tới dự thảo nhấn mạnh cần bảo đảm tính thống nhất giữa Luật An toàn thực phẩm và các đạo luật khác liên quan như Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Đồng thời, cơ chế quản lý cần phản ánh nguyên tắc dựa trên mức độ rủi ro, gia tăng hiệu quả hậu kiểm và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Ban soạn thảo cũng được đề nghị rà soát thủ tục về công bố, đăng ký và kiểm nghiệm theo hướng giảm bớt thủ tục hành chính nhưng vẫn đảm bảo minh bạch, khả thi. Một nội dung được đặc biệt lưu ý là bổ sung quy định để quản lý hoạt động kinh doanh thực phẩm trên nền tảng số và thương mại điện tử, cùng với cơ chế cảnh báo, thu hồi sản phẩm không an toàn.

Làm rõ mô hình quản lý từ Trung ương tới địa phương

Một trong những vấn đề then chốt là cấu trúc tổ chức quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm: Chính phủ đề nghị làm rõ cơ chế hoạt động của mô hình quản lý từ Trung ương tới địa phương, theo hướng có thể giao một cơ quan chủ trì để đảm bảo sự thống nhất trong quản lý. Với các nội dung phức tạp liên quan trực tiếp tới sức khỏe và quyền lợi người dân, tổ soạn thảo cần thống nhất quan điểm trước khi ban hành.

Các sửa đổi nội dung đã được tiếp thu

Theo báo cáo tiếp thu, Bộ Tư pháp đã nộp những ý kiến thẩm định để hoàn thiện hồ sơ; tổng cộng có thêm 19 ý kiến được xem xét. Trong quá trình tiếp thu, Cục An toàn thực phẩm đã đồng ý tiếp thu phần lớn ý kiến và giải trình với những nội dung còn khác nhau.

Những điểm cụ thể đã được chỉnh lý, sửa tên hoặc loại bỏ một số cụm từ nhằm làm rõ phạm vi và hiệu lực áp dụng của Luật, bao gồm các thay đổi về: sửa phạm vi điều chỉnh; bỏ cụm từ “nội dung quy chuẩn kỹ thuật” tại khoản 2 Điều 3; đổi tên chương liên quan đến quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; loại bỏ cụm từ “quốc gia” trong quy định về chất lượng nước sạch phục vụ sinh hoạt; cũng như sửa đổi nhiều khoản điều khác nhau (ví dụ: các điều khoản, khoản trong Chương IV và các điều 36, 46, 58, 59, 61, 70, 76…). Những chỉnh lý này nhằm mục tiêu làm rõ hơn phạm vi trách nhiệm, biện pháp quản lý và thuật ngữ pháp lý.

Ưu tiên bảo vệ sức khỏe người dân trong từng quyết định soạn thảo

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh nguyên tắc lấy sức khỏe, tính mạng người dân là tiêu chí ưu tiên. Cục An toàn thực phẩm cùng các thành viên tổ soạn thảo được đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đảm bảo tính khả thi khi triển khai.

Thứ trưởng cũng yêu cầu cân nhắc kỹ việc phân chia nội dung nào cần quy định trực tiếp trong Luật, và những điều nên đưa vào Nghị định hướng dẫn để thuận lợi cho quá trình giải trình với Chính phủ, thành viên Chính phủ và Bộ Tư pháp.

Vấn đề thuật ngữ, biện pháp quản lý và tránh chồng chéo

Khi sửa đổi một đạo luật mang tính liên ngành như An toàn thực phẩm, việc dùng từ ngữ chặt chẽ là cần thiết để tránh giao thoa với các luật khác. Do đó, tổ soạn thảo đã chỉnh sửa nhiều câu chữ, đổi tên mục, và loại bỏ một vài cụm từ để giảm rủi ro chồng lấn trong thực tiễn thực thi.

Quyết định về việc đưa nội dung nào vào Luật, nội dung nào để hướng dẫn bằng Nghị định hoặc thông tư sẽ căn cứ vào tính cần thiết, tính bao quát của quy định và khả năng thực hiện tại địa phương.

Tham khảo các nguồn chuyên môn và ca lâm sàng liên quan

Với bạn đọc quan tâm tới các bài viết chuyên môn trên cùng hệ thống thông tin y tế, có thể tìm đọc các bài phân tích ca lâm sàng để hiểu thêm bối cảnh điều trị và tổ chức y tế, ví dụ như u máu bánh rau gây suy tim thai: phân tích một ca và bài học lâm sàng và các phân tích chuyên ngành khác.

Ngoài ra, những vấn đề liên quan tới năng lực chuyên môn và hành nghề y cũng thường được thảo luận độc lập; độc giả có thể xem thêm thông tin về Kiểm tra năng lực hành nghề y 2027 để nắm bối cảnh rộng hơn về chuẩn nghề nghiệp và đào tạo trong hệ thống y tế.

Những nghiên cứu ca bệnh thuộc lĩnh vực phẫu thuật và phục hồi chức năng trên hệ thống y tế cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho cán bộ quản lý khi cân nhắc quy định kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn, ví dụ bài viết về phẫu thuật bàn chân thuổng người lớn được đăng trên cùng nguồn tin nội bộ.

Tiến trình tiếp theo và mong đợi từ cộng đồng

Trong giai đoạn hoàn thiện tiếp theo, tổ soạn thảo sẽ tiếp tục làm việc để giải trình các thay đổi trước Bộ Tư pháp và Chính phủ; đồng thời chuẩn bị tài liệu so sánh, phân tích để minh chứng cho lựa chọn phương án đã nêu. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo khi luật được ban hành sẽ thực sự hiệu quả, khả thi và bảo vệ tốt nhất quyền lợi sức khỏe cộng đồng.

Câu hỏi thường gặp

• Luật sẽ thay đổi theo hướng nào? Dự thảo đang được chỉnh lý để nhấn mạnh quản lý rủi ro, tăng cường hậu kiểm và xử lý thực phẩm trên môi trường số, đồng thời làm rõ mô hình tổ chức quản lý từ Trung ương tới địa phương.
• Ai là người chủ trì việc soạn thảo và tiếp thu ý kiến? Tổ soạn thảo do Bộ Y tế phối hợp cùng các Bộ, ngành thực hiện; Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã chủ trì phiên họp rà soát gần đây.
• Có thay đổi lớn về thủ tục kiểm nghiệm và đăng ký không? Dự thảo hướng tới rà soát, đơn giản hóa các thủ tục công bố, đăng ký và kiểm nghiệm theo nguyên tắc minh bạch, khả thi và phù hợp với mức độ rủi ro.
• Khi nào luật có hiệu lực? Thời điểm chính thức sẽ phụ thuộc vào tiến trình hoàn thiện hồ sơ, thẩm định và phê duyệt của các cơ quan có thẩm quyền sau khi tổ soạn thảo hoàn tất đề xuất sửa đổi.

Kết luận

Việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm hiện được tiến hành với mục tiêu rõ ràng: bảo vệ sức khỏe và tính mạng người dân là ưu tiên hàng đầu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Các chỉnh lý vừa qua tập trung vào hài hòa thể chế, quản lý theo rủi ro, và tăng cường khả năng kiểm soát đối với hoạt động thương mại thực phẩm, trong đó có thương mại điện tử. Quá trình hoàn thiện tiếp tục đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa yêu cầu pháp lý và tính khả thi khi đi vào thực tiễn.

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Tránh chồng chéo, quản lý theo mức độ rủi ro

SKĐS – Dù là thuật ngữ “thử nghiệm” hay “kiểm nghiệm”, mục tiêu cuối cùng vẫn là xác định sự phù hợp của sản phẩm với tiêu chuẩn, quy chuẩn…