Định Hình Vai Trò Và Tổ Chức Không Gian Của Đường Vành Đai 5 Tại Thủ Đô

Vai trò của Đường Vành Đai 5 trong phát triển khu vực

Dự án Đường Vành Đai 5, trải dài khoảng 349 km, sẽ đi qua bảy tỉnh thành bao gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến đường cao tốc này được thiết kế với quy mô sáu làn xe, tốc độ tối đa đạt 100 – 120 km/h, cùng với các đường song hành có ít nhất hai làn xe với tốc độ thiết kế 60 – 80 km/h. Tổng mức đầu tư ước tính cho dự án này lên tới khoảng 288.268 tỷ đồng.

Tại buổi thảo luận, đại biểu Quốc hội Thích Bảo Nghiêm từ Hà Nội đã nhấn mạnh tầm quan trọng của dự án, cho rằng Vành Đai 5 sẽ đóng vai trò thiết yếu trong việc cấu trúc lại không gian phát triển của thủ đô, đồng thời nâng cao kết nối giữa Hà Nội và các địa phương khác cũng như các nút giao thông chính. Ronaldo và Georgina: Lễ Cưới Đầy Ý Nghĩ Sau Gần Một Thập… Vụ Tấn Công Tàn Bạo: Cảnh Sát Can Thiệp Sau Những Phản Ứn… Nội Bài Cải Thiện Dịch Vụ Đón Khách Sau Phản Hồi Của Hành…

Đại biểu này nhấn mạnh rằng mục tiêu của dự án cần phải làm rõ hơn vai trò của nó trong việc phân luồng giao thông từ xa và tổ chức không gian phát triển trong khu vực Vành Đai 5, đặc biệt là tạo điều kiện cho các luồng vận tải liên tỉnh, nhất là hàng hóa, không phải vào Hà Nội mà có thể kết nối trực tiếp, từ đó giảm thiểu lưu lượng giao thông vào nội đô.

So với Vành Đai 4, vốn giúp mở rộng không gian phát triển khu vực ngoại ô, Vành Đai 5 cần được xác định là một vành đai liên kết cho toàn vùng, nhằm phân phối hợp lý các chức năng công nghiệp, logistics, dịch vụ và đô thị.

Ông cũng nhấn mạnh rằng hiệu quả của tuyến vành đai sẽ phụ thuộc rất lớn vào hệ thống nút giao và các tuyến kết nối. Việc hoàn thành tuyến chính mà không có sự triển khai đồng bộ của các tuyến kết nối sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.

Do đó, cần xác định rõ trách nhiệm của Chính phủ trong việc quy hoạch các nút giao và tuyến kết nối cần thiết, đảm bảo đầu tư đồng bộ cho từng đoạn của Vành Đai 5, liên kết chặt chẽ với tiến độ, nguồn vốn, và trách nhiệm cụ thể của các cơ quan và địa phương.

“Vành Đai 5 không thể chỉ được xem như một tuyến đường bao quanh Hà Nội, mà cần phải được định vị là một vành đai phát triển quan trọng cho thủ đô và vùng lân cận,” đại biểu Thích Bảo Nghiêm khẳng định.

Vấn đề nguồn vốn và trách nhiệm đầu tư

Về nguồn vốn, tổng mức đầu tư của dự án này đã được xác định khoảng 288.268 tỷ đồng. Trong đó, dự kiến ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 – 2030 sẽ bố trí 59.700 tỷ đồng cho tuyến chính, trong khi các địa phương sẽ phải đảm nhiệm phần vốn cho bồi thường, hỗ trợ tái định cư, cũng như cho các tuyến đường sắt và đường song hành.

Đại biểu Thích Bảo Nghiêm cũng đã đồng ý với nguyên tắc rằng các địa phương sẽ hưởng lợi từ dự án phải có trách nhiệm đầu tư vào đó. Tuy nhiên, do Vành Đai 5 có tính chất liên vùng, nên không thể xem đây là một công trình riêng của bất kỳ địa phương nào.

Cần làm rõ nguyên tắc phân định trách nhiệm về nguồn vốn giữa Trung ương và địa phương dựa trên tính chất của từng hạng mục, khả năng cân đối ngân sách và mức độ hưởng lợi. Đồng thời, cần có kế hoạch đầu tư giai đoạn hợp lý, ưu tiên cho những đoạn có nhu cầu vận tải lớn và khả năng kết nối cao để phát huy hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực.

Cùng lúc, đại biểu Nguyễn Cao Sơn từ Phú Thọ cũng cho rằng cần đồng bộ hóa hai nguồn vốn: ngân sách Trung ương cho tuyến chính và ngân sách địa phương cho việc giải phóng mặt bằng, đường bên.

Theo ông, đối với những đoạn chưa được ưu tiên đầu tư, chỉ nên thực hiện giải phóng mặt bằng, tái định cư khi đã xác định rõ về nguồn vốn và tiến độ của tuyến chính. Nếu cần thiết phải giải phóng mặt bằng trước cho toàn tuyến, Trung ương cần bố trí phần chi phí cho tuyến chính để tránh việc địa phương phải ứng vốn trong thời gian không xác định.

Nếu địa phương ứng vốn do tiến độ chung, số vốn này phải được hoàn trả hoặc khấu trừ trước khi phân chia nguồn thu từ quỹ đất, tỉ lệ giữ lại cần phải liên kết với chi phí thực tế và thời gian ứng vốn, thay vì áp dụng bình quân.

Đại biểu Lý Thị Lan từ Tuyên Quang cũng đã đồng ý các cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy tiến độ của dự án. Bà lưu ý rằng dự thảo Nghị quyết quy định thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư toàn tuyến theo quy mô quy hoạch, trong khi giai đoạn 2026 – 2030 mới chỉ ưu tiên đầu tư cho khoảng 116 km, với ngân sách Trung ương dự kiến khoảng 59.700 tỷ đồng.

Bà yêu cầu rằng nội dung giải trình về việc không thu hồi đất khi chưa xác định được nguồn vốn cần phải được bao gồm rõ ràng trong dự thảo Nghị quyết. “Cần quy định rõ ràng việc thu hồi đất phải gắn với tiến độ đầu tư và khả năng bố trí vốn của từng dự án thành phần, không nên thu hồi đất đối với những đoạn chưa xác định đầu tư, để không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân,” bà Lý Thị Lan đề xuất.

Các ý kiến tại phiên thảo luận cũng đã chỉ ra rằng yêu cầu không chỉ là hoàn thiện chủ trương đầu tư nhanh chóng mà còn phải đảm bảo tính đồng bộ và khả thi trong quá trình triển khai. Trong đó, cần phát huy vai trò phân luồng và tổ chức không gian phát triển vùng, đồng bộ hóa hệ thống kết nối và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, đồng thời phân định rõ trách nhiệm về nguồn vốn giữa Trung ương và địa phương.

Hôm nay, Quốc hội thảo luận về các dự án giao thông quan trọng, chủ trương thành lập 2 thành phố

SKĐS – Ngày 12/8, Quốc hội khóa XVI thảo luận chủ trương đầu tư đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô, điều chỉnh dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và việc thành lập 2 thành phố Bắc Ninh, Quảng Ninh.