Chuyến công du Mông Cổ của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Diễn biến và ý nghĩa chiến lược

Một chuyến thăm mang tính dấu mốc

Chuyến công tác chính thức của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Mông Cổ, diễn ra trong các ngày 9–11/9 và kết thúc khi Đoàn rời thủ đô Ulaanbaatar vào chiều 11/9 theo giờ địa phương, được đánh giá là sự kiện ngoại giao có nhiều điểm nhấn. Mối quan hệ giữa Việt Nam và Mông Cổ vừa được nâng cấp lên Đối tác toàn diện vào tháng 9/2024; vì vậy chuyến thăm này không chỉ là hoạt động ngoại giao thông thường mà còn nhằm triển khai các cam kết ở cấp cao và định hình bước hợp tác tiếp theo giữa hai nước.

Những hoạt động chính trong chương trình

Tại Ulaanbaatar, chương trình làm việc của Chủ tịch Quốc hội tập trung vào đối thoại nghị viện, hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Mông Cổ Sandag Byambatsogt và hội kiến với lãnh đạo chính phủ cùng các quan chức chủ chốt. Lễ đón trang trọng tại Quảng trường Cung Nhà nước và các cuộc hội đàm thể hiện mong muốn tăng cường trao đổi cấp cao cũng như thúc đẩy hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực.

Tiễn Đoàn tại sân bay có Đại sứ Mông Cổ tại Việt Nam Ganbaatar Hulan; Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Mông Cổ – Việt Nam J. Bayarmaa; Đại sứ Việt Nam tại Mông Cổ Nguyễn Tuấn Thanh cùng cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Mông Cổ.

Hợp tác nghị viện làm nền tảng cho các bước đi tiếp theo

Một trong những kết quả nổi bật là việc ký kết Biên bản ghi nhớ giữa Quốc hội hai nước, cùng với một Biên bản riêng giữa Văn phòng Quốc hội. Những văn kiện này được kỳ vọng tạo khuôn khổ pháp lý để tăng cường đối thoại lập pháp, từ đó hỗ trợ các hoạt động hợp tác thực chất về thương mại, đầu tư và giao lưu nhân dân.

Hai bên khẳng định sẽ tiếp tục duy trì trao đổi đoàn ở nhiều cấp, triển khai hiệu quả các cam kết đã đạt được trong Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác toàn diện, và thúc đẩy cơ chế phối hợp nhằm giải quyết các rào cản, nâng cao hiệu quả hợp tác.

Mục tiêu kinh tế cụ thể và những lĩnh vực ưu tiên

Trong hội đàm, lãnh đạo hai Quốc hội thống nhất mục tiêu hướng đến nâng kim ngạch thương mại song phương ở mức 200 triệu USD. Đồng thời, hai bên thảo luận mở rộng thị trường cho các mặt hàng có thế mạnh của mỗi nước và đẩy nhanh tiến trình ký Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Mông Cổ.

Bên cạnh thương mại và đầu tư, các lĩnh vực được nhắc tới như giao thông và logistics, du lịch, giáo dục, văn hóa, khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và năng lượng xanh. Những hạng mục này được xác định là ưu tiên để biến quan hệ chính trị tốt đẹp thành các dự án hợp tác cụ thể.

Kết nối vận tải và logistics: hướng tới tính khả thi

Tại cuộc hội kiến Thủ tướng Mông Cổ và lãnh đạo Đảng Nhân dân Mông Cổ Nyam-Osor Uchral, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh sẵn sàng phối hợp tháo gỡ thể chế nhằm tạo thuận lợi cho hợp tác. Một trong các đề xuất là nghiên cứu cơ chế vận tải ba bên Việt Nam – Mông Cổ – Trung Quốc, nhắm tăng cường kết nối hàng không và chuỗi logistics nhằm giảm chi phí và thời gian trong trao đổi thương mại.

Thông điệp này phản ánh quan điểm coi kết nối hạ tầng và logistics là điều kiện cần để thúc đẩy thương mại và đầu tư, đặc biệt khi hai nước mong muốn đưa các kế hoạch hợp tác từ tầm ý tưởng sang giai đoạn triển khai.

Giao lưu nhân dân và biểu tượng hữu nghị

Chủ tịch Quốc hội cùng Phu nhân tới thăm Trường liên cấp số 14 mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi có Tượng đài và Phòng truyền thống về Chủ tịch Hồ Chí Minh — những biểu tượng được cho là đã góp phần làm sâu sắc mối quan hệ truyền thống giữa nhân dân hai nước. Tại đây, đoàn đã dâng hoa, trao đổi với thầy cô, học sinh và trao tặng 10.000 USD để bổ sung trang thiết bị dạy học.

Chuyến thăm tới cộng đồng người Việt tại Mông Cổ và buổi gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán giúp nhấn mạnh vai trò của kiều bào như một cầu nối, đồng thời khẳng định cam kết bảo vệ và phát huy vị trí của cộng đồng nước ngoài trong chiến lược đối ngoại của quốc gia.

Ý nghĩa dài hạn và những bước tiếp theo

Sự kiện này không chỉ củng cố niềm tin chính trị giữa hai quốc gia mà còn mở ra lộ trình cụ thể để chuyển từ cam kết chính trị sang các hợp tác mang tính thực tiễn. Việc ký Biên bản ghi nhớ giữa Quốc hội và các thỏa thuận giữa các cơ quan liên quan sẽ giúp nâng cao khả năng phối hợp, giám sát và triển khai các dự án trong thời gian tới.

Để mục tiêu kim ngạch 200 triệu USD và các chương trình hợp tác khác trở thành hiện thực, cần có lộ trình thực hiện chi tiết, sự phối hợp giữa cơ quan lập pháp và điều hành, cùng hoạt động tích cực từ phía doanh nghiệp hai nước. Những thảo luận về cơ chế vận tải ba bên và kết nối hàng không là minh chứng cho việc hai bên đang tìm kiếm giải pháp thực tế nhằm kết nối chuỗi cung ứng và thị trường.

Những điều cần theo dõi

• Tiến trình thương thảo và ký kết Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư Việt Nam – Mông Cổ.
• Các bước tiếp theo để triển khai cơ chế vận tải ba bên Việt Nam – Mông Cổ – Trung Quốc.
• Hiệu quả triển khai các chương trình hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, chuyển đổi số và giáo dục.

Câu hỏi thường gặp

Chuyến thăm diễn ra trong thời gian nào?

Chuyến thăm chính thức diễn ra từ ngày 9 đến 11/9, và Đoàn rời thủ đô Ulaanbaatar vào chiều 11/9 theo giờ địa phương.

Những văn kiện nào đã được ký kết?

Có Biên bản ghi nhớ về hợp tác giữa Quốc hội hai nước và Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Văn phòng Quốc hội hai bên.

Việt Nam và Mông Cổ đặt mục tiêu thương mại ra sao?

Hai bên thống nhất mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên mức 200 triệu USD và thúc đẩy mở rộng thị trường cho hàng hóa thế mạnh của mỗi nước.

Tóm lại

Chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tạo được chỗ đứng quan trọng trong tiến trình hiện thực hóa quan hệ Đối tác toàn diện giữa Việt Nam và Mông Cổ. Các thỏa thuận và trao đổi trong chuyến đi mở ra triển vọng gia tăng trao đổi kinh tế, thúc đẩy kết nối vận tải và làm sâu sắc hợp tác nghị viện. Việc tiếp tục theo dõi tiến độ ký kết hiệp định, phát triển cơ chế vận tải và các dự án hợp tác chuyên môn sẽ cho thấy hiệu quả thực chất của chuyến công du này.