Đề Xuất Mới Về Tuyển Sinh THPT: Suy Nghĩ Về Giảm Tải Thi Cử

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiến hành lấy ý kiến cho dự thảo thông tư mới nhằm thay thế quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông. Theo đó, đề xuất cho phép thí sinh chỉ thi hai môn, là Toán và Ngữ văn, trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.

Trong Công văn số 4991/BGDĐT-GDPT, Bộ yêu cầu các sở Giáo dục và Đào tạo ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh tham gia vào quá trình góp ý về dự thảo này. Theo Điều 15 của dự thảo, quy định về số môn thi trong tuyển sinh vào các trường trung học phổ thông công lập sẽ chỉ còn là hai môn: Toán và Ngữ văn. Đối với cấp trung học cơ sở, nếu có tổ chức thi tuyển, thí sinh sẽ thực hiện bài thi về Toán và Tiếng Việt.

Nếu quy định này được thông qua, nó sẽ đánh dấu một sự thay đổi lớn so với quy chế hiện hành. Hiện tại, theo Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT, kỳ thi tuyển sinh bao gồm ba môn: Ngữ văn, Toán và một môn thi thứ ba do Sở lựa chọn.

Thầy Nguyễn Văn Quý, một giáo viên luyện thi tại Hà Nội, cho biết ông đã ủng hộ phương án giảm số môn thi từ hai năm trước. Ông phân tích rằng việc thi ba môn sẽ dẫn đến học sinh tập trung vào những môn học cụ thể, làm cho việc học trở nên lệch lạc, thiếu cân bằng giữa các môn khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học và Sinh học.

Ông Quý chia sẻ rằng Toán và Tiếng Việt là nền tảng cho tư duy và khả năng biểu đạt, một yếu tố thiết yếu cho mọi lĩnh vực học tập. Theo ông, việc thi hai môn hoàn toàn đủ để phân loại thí sinh nếu đề thi được thiết kế hợp lý. Lịch sử cho thấy Hà Nội đã từng tổ chức tuyển sinh lớp 10 với chỉ hai môn này trong những năm trước mà không làm giảm chất lượng học sinh.

Về phía môn Ngoại ngữ, nhiều ý kiến cho rằng đây là môn học cần thiết nhưng không nhất thiết phải bắt buộc với tất cả học sinh do sự chênh lệch trong điều kiện học tập giữa các vùng miền. Điều này có thể tạo ra một cuộc đua không công bằng trong quá trình thi cử. Dưới ảnh hưởng của công nghệ A.I, có thể học ngoại ngữ một cách cơ bản và chọn lựa học sâu hơn theo nhu cầu sau này. Năm 2026, dù môn Ngoại ngữ là môn tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, vẫn có gần 350.000 thí sinh đăng ký thi.

Thầy Quý cũng đề xuất nếu vẫn muốn có môn thứ ba, nên để học sinh tự chọn môn theo chương trình học của mình, chẳng hạn như đối với lớp Khoa học tự nhiên có thể chọn Lý, Hóa hoặc Sinh; lớp Ngoại ngữ chọn thêm Ngoại ngữ; và lớp Khoa học xã hội có thể chọn Sử hoặc Địa. Ông cũng nhấn mạnh rằng các môn khoa học tự nhiên cần được giảng dạy như các môn độc lập thay vì tích hợp nhằm giúp học sinh có nền tảng vững chắc.

Khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra đề xuất này, tâm lý lo ngại của phụ huynh và học sinh cũng tăng cao. Nhiều bậc phụ huynh cho rằng việc giảm số môn thi sẽ giúp giảm áp lực cho con em mình. Chị Phan Thùy Linh, một phụ huynh có con chuẩn bị thi vào lớp 10, chia sẻ rằng kỳ thi tuyển sinh thường tạo ra căng thẳng cho cả gia đình. Việc chỉ thi hai môn sẽ giúp học sinh tự tin hơn và có kế hoạch ôn tập hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, không ít ý kiến từ cả phụ huynh và giáo viên cũng bày tỏ lo ngại về việc thiết lập một nền tảng ngoại ngữ vững chắc cho học sinh. Anh Lê Nhật Nam chia sẻ rằng nếu không có môn Ngoại ngữ trong kỳ thi, có thể dẫn đến tình trạng học sinh không chú trọng vào môn học này, từ đó làm giảm khả năng hội nhập quốc tế của các em trong tương lai. Một số học sinh có năng lực nổi trội về ngoại ngữ cũng lo rằng việc thi chỉ hai môn sẽ khiến các em không có cơ hội thể hiện khả năng của mình.

Có nhiều ý kiến cho rằng quy chế tuyển sinh nên linh hoạt hơn, để các địa phương có thể tự quyết định phương án thi cho phù hợp với điều kiện thực tế. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có những cải cách thực chất về đánh giá kiến thức, giúp học sinh duy trì nền tảng toàn diện mà không chịu áp lực thi cử quá mức.

Việc lấy ý kiến về dự thảo vẫn đang được tiến hành. Dù kết quả cuối cùng sẽ là gì, nhiều người trong ngành giáo dục mong muốn có một quy trình tuyển sinh rõ ràng, không gây sức ép cho học sinh mà vẫn đảm bảo chất lượng đầu vào cho các trường trung học phổ thông trên toàn quốc. Đặc biệt, có thể tham khảo thêm về Kiểm Tra Vị Trí Việc Làm Công Chức Trên Toàn Quốc để thấy được sự quan tâm đến các quy trình tuyển sinh.

Hơn nữa, sự thay đổi về thời tiết cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý thi cử; đặc biệt là Miền Bắc Đón Cơn Mưa Dông Mới Sau Thời Gian Nắng Nóng có thể là yếu tố cần lưu tâm cho các thí sinh trong mùa thi này. Sự phát triển của các nghị định mới như Nghị định Mới Điều Chỉnh Quy Định Thủ Tục Hành Chính Qua Ứng Dụng VNeID cũng sẽ có ảnh hưởng nhất định đến quá trình cải cách giáo dục hiện nay.